Soru

Zorluk: Zorİnsan Haklarına Saygılı Devlet İlkesi

19821982 Anayasası’nın 22. maddesinde yer alan "insan haklarına saygılı devlet" ilkesi, 19611961 Anayasası’ndaki "insan haklarına dayalı devlet" ibaresinden farklı olarak devletin insan hakları karşısındaki konumunu yeniden tanımlamıştır. Bu terminolojik değişikliğin hukuksal niteliği ve anayasal sistemdeki yansımasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. "Saygılı" ibaresi; devletin insan haklarını "toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı" bütünü içinde, anayasal sınırlar ve devletin diğer temel nitelikleriyle uyumlu bir şekilde koruma ödevini yansıtan objektif bir yaklaşımı temsil eder.Cevap
  2. B
    Söz konusu değişiklik ile insan hakları devletin temel varlık sebebi (meşruiyet kaynağı) olmaktan çıkarılarak sadece başlangıç metninde yer alan bir siyasi temenniye dönüştürülmüştür.
  3. C
    "Saygılı" ifadesi, 1961 Anayasası'ndaki "dayalı" ibaresiyle aynı hukuksal içeriğe sahip olup, devletin tüm faaliyetlerinde insan haklarını mutlak bir öncelik olarak kabul eden doğal hukuk anlayışını aynen korumaktadır.
  4. D
    İnsan haklarına saygılı devlet ilkesi, anayasanın değiştirilemez hükümleri arasında yer almadığından, demokratik devlet ilkesinin bir alt unsuru olarak olağan yasama süreciyle revize edilebilir.
  5. E
    Bu ilke gereğince devlet, sadece sosyal ve ekonomik hakları (pozitif statü hakları) gerçekleştirmekle yükümlü tutulmuş; klasik hak ve hürriyetlerin korunması tamamen yargı organlarının takdirine bırakılmıştır.

Cevap

1982 Anayasası'ndaki "saygılı" ibaresi, devletin insan haklarını toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı çerçevesinde koruma yükümlülüğünü belirten objektif bir yaklaşımı temsil eder.
Doğru yanıt olan seçenek, 19821982 Anayasası'ndaki "saygılı" ibaresinin doktrindeki genel kabul gören yorumunu yansıtır. Bu yaklaşım, insan haklarını devletten bağımsız ve devletin üzerinde mutlak bir dayanak olarak gören doğal hukukçu anlayıştan (1961) uzaklaşarak; hakların toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı gibi anayasal parametrelerle bir bütünlük içinde korunmasını öngören objektif-pozitivist bir perspektifi ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1
Terim karşılaştırması yapılması
1961'deki 'dayalı' (temel/esas alan) ile 1982'deki 'saygılı' (hürmet eden/uyumlu olan) farkı tespit edildi.
Anayasa yapıcılarının bilinçli terminoloji değişikliğinin hukuki karakterini anlamak için gereklidir.
2
2. madde metninin bütünsel analizi
İlkenin 'toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde' ifadesiyle birlikte verildiği görüldü.
İlkenin tek başına değil, devletin diğer amaç ve nitelikleriyle bir denge içinde tanımlandığını doğrulamak için gereklidir.
3
Hukuksal sonucun belirlenmesi
Devletin insan haklarını mutlak bir dayanak yerine, anayasal sınırlar ve toplumsal değerler bütününde koruma ödevi altında olduğu sonucuna varıldı.
Doğru seçeneği işaretlemek için objektif yaklaşımın saptanması gerekir.

Anahtar Kavram

İnsan haklarına saygılı devlet ilkesi, hakları devletin mutlak dayanağı olmaktan ziyade, toplumsal denge ve anayasal sınırlar içinde korunması gereken değerler olarak tanımlayan objektif bir ödev alanıdır.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla