Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorCumhuriyetçilik İlkesi

1982 Anayasası'nın sistematiği ve anayasa hukuku doktrini açısından, 1. maddede düzenlenen "Devletin şekli" ile 2. maddede düzenlenen "Cumhuriyetin nitelikleri" arasındaki hukuki ilişki ve bu ilkelerin 4. madde ile sağlanan dokunulmazlık zırhı dikkate alındığında; cumhuriyetçilik ilkesinin anayasal kimlikteki kurucu rolü hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. Cumhuriyet ilkesi, egemenliğin şahsi veya irsi bir otoriteye dayandırılamayacağı yönündeki kurucu belirlemesiyle, 2. maddede sayılan diğer tüm niteliklerin üzerine inşa edildiği ve bu niteliklerin hukuki varlık kazanabildiği zorunlu bir ontolojik zemini temsil eder.Cevap
  2. B
    Cumhuriyetçilik ilkesi, 1982 Anayasası'nda sadece devlet başkanının seçimle iş başına gelmesini ifade eden teknik bir hükümet biçimi olarak tasarlanmış olup, demokratik devlet ilkesinin bir alt dalı olarak kabul edilir.
  3. C
    Anayasa'nın 1. maddesindeki cumhuriyet hükmü, 4. madde uyarınca kesin bir değiştirme yasağına tabi iken; 2. maddede yer alan nitelikler asli kurucu iktidar tarafından her zaman değiştirilebilir.
  4. D
    Türkiye'de cumhuriyetçilik ilkesi, egemenliğin millete ait olduğunu ilk kez 1876 Kanun-i Esasi metnine dahil ederek Türk anayasa hukukuna kurumsal bir kimlik kazandırmıştır.
  5. E
    1982 Anayasası'nın 1. maddesi sembolik bir nitelik taşıdığından, devletin şekli olarak Cumhuriyetin korunması sadece başlangıç metnindeki ilkelerin ihlal edilmemesine bağlı bir usul kuralıdır.

Cevap

Cumhuriyet ilkesi, egemenliğin kaynağını belirleyen kurucu bir norm olarak 2. maddedeki niteliklerin üzerine inşa edildiği temel zemini temsil eder.
Anayasa hukukunda Cumhuriyet, dar anlamıyla monarşinin karşıtıdır. 1982 Anayasası'nın 1. maddesindeki bu belirleme, egemenliğin hiçbir şahıs, zümre veya sınıfa ait olamayacağını (negatif tanım) hüküm altına alarak, 2. maddede sayılan demokratik, laik, sosyal ve hukuk devleti niteliklerinin üzerine inşa edilebileceği hukuki ve mantıksal zemini kurar. Bu nedenle Cumhuriyet ilkesi, sistemin ontolojik (varlıkbilimsel) temelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 1. maddesini analiz et.
1. madde devletin şeklinin Cumhuriyet olduğunu belirterek, egemenliğin kişisel/monarşik otoriteye dayanamayacağını kesinleştirir.
Bu madde anayasal düzenin en temel 'şekli' belirleyicisidir.
2
1. madde ile 2. madde arasındaki hiyerarşik ve sistematik bağı kur.
Devletin şekli (Cumhuriyet) bir 'kap' ise, 2. maddedeki nitelikler (laiklik, hukuk devleti vb.) bu kabın içindeki 'muhteva'dır.
Şekil belirlenmeden niteliklerin hukuki bir zemine oturması mümkün değildir.
3
4. maddenin koruma kapsamını değerlendir.
4. madde; 1, 2 ve 3. maddelerin tamamını 'değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez' kılarak bir bütünlük oluşturur.
Anayasal kimliğin dokunulmazlığını teyit etmek için.
4
Doğru tanımı belirle.
Cumhuriyetin monarşiyi reddeden ve egemenliği millete hasreden yönü, diğer ilkelerin varlık şartıdır.
En kapsamlı ve teorik olarak doğru açıklama budulur.

Anahtar Kavram

Cumhuriyetin Devlet Şekli ve Kurucu İlke Niteliği
Bu soruyu puanla

Konular

Cumhuriyetçilik İlkesi

Bu konudan daha fazla soru