Soru

Zorluk: ZorKanunların Yapılması ve Cumhurbaşkanınca Yayımlanması

1982 Anayasası’nda düzenlenen yasama sürecine göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabul edilerek Cumhurbaşkanına gönderilen bir kanun teklifinin yasalaşma ve yayımlanma süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi hukuken mümkündür?

  1. Cumhurbaşkanının yayımlanmasını uygun bulmayarak geri gönderdiği bir kanunun, Meclis tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğuyla hiçbir değişiklik yapılmadan tekrar kabul edilmesi üzerine Cumhurbaşkanınca yayımlanmasıCevap
  2. B
    Cumhurbaşkanının, kendisine gönderilen bir bütçe kanununu içeriğindeki harcama kalemlerini uygun bulmadığı gerekçesiyle bir daha görüşülmek üzere TBMM’ye geri göndermesi
  3. C
    Cumhurbaşkanının, kanun metnini incelemek ve yayımlamak için Anayasa'da tanınan 3030 günlük sürenin sonuna kadar kararını bekletmesi
  4. D
    TBMM'nin, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanunu toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla (en az 151151 milletvekili) aynen kabul ederek yayımlanması için tekrar Cumhurbaşkanına sunması
  5. E
    Cumhurbaşkanının, TBMM tarafından aynen kabul edilerek kendisine ikinci kez gönderilen bir kanunu yayımlamak zorunda olduğu için, bu kanuna karşı Anayasa Mahkemesinde iptal davası açma yetkisini kaybetmesi

Cevap

Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanun, TBMM tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (301 milletvekili) aynen kabul edilirse, Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlamak zorundadır.
Anayasa'nın 89. maddesi uyarınca, Cumhurbaşkanı yayımlanmasını uygun bulmadığı kanunları 1515 gün içinde TBMM'ye geri gönderir. Eğer Meclis, geri gönderilen kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (en az 301301 milletvekili) hiçbir değişiklik yapmadan aynen kabul ederse, Cumhurbaşkanı bu metni yayımlamakla yükümlüdür. Bu durum, yasama organının belirli bir çoğunlukla iradesini koruması halinde yürütmenin yayımlama üzerindeki engelini kaldırmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanının kanun üzerindeki inceleme süresini belirle.
Cumhurbaşkanı 1515 gün içinde kanunu yayımlamalı veya geri göndermelidir.
1982 Anayasası Madde 89 gereği süre kısıtı mevcuttur.
2
Geri gönderilemeyecek kanun istisnasını kontrol et.
Bütçe kanunları geri gönderilemez.
Bütçe kanunları, devlet hizmetlerinin sürekliliği için veto yetkisi dışında tutulmuştur.
3
Geri gönderilen kanun için Meclis'in 'aynen kabul' şartını değerlendir.
Üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301 milletvekili) gereklidir.
2017 Anayasa değişikliği ile basit salt çoğunluk yerine nitelikli bir çoğunluk aranmaya başlanmıştır.
4
Yayımlama zorunluluğu ile yargısal denetim arasındaki ilişkiyi kur.
Yayımlama zorunluluğu, iptal davası açma hakkını engellemez.
Anayasaya uygunluk denetimi, kanunun yürürlüğe girmesinden sonraki ayrı bir hukuki süreçtir.

Anahtar Kavram

Kanunların Cumhurbaşkanınca geri gönderilmesi ve 301 oy şartı
Bu soruyu puanla