Bir emniyet birimi tarafından genel asayişin sağlanması ve suç işlenmesinin önlenmesi amacıyla gerçekleştirilen bir denetim uygulaması kapsamında yapılan kimlik kontrolleri sırasında; hakkında uyuşturucu madde ticareti suçundan yakalama kararı bulunan bir şahsın tespit edilerek gözaltına alınması ve beraberindeki suç delillerine el konulması süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Denetim kapsamında yapılan kimlik kontrolü aşaması idari kolluk, şahsın yakalanması ve delillere el konulması aşaması ise adli kolluk faaliyetidir.Cevap
- BOperasyonun nihai sonucu bir suçlunun ele geçirilmesi olduğu için, sürecin başlangıcındaki kimlik kontrolleri de en baştan itibaren adli kolluk faaliyeti sayılır.
- CŞahsın yakalanması ve delillere el konulması aşamasındaki işlemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla açılacak iptal davaları idari yargı yerlerinde görülür.
- DAdli kolluk aşamasına geçilmesiyle birlikte kolluk görevlileri, hiyerarşik ve işlevsel olarak doğrudan mülki amire karşı sorumlu hale gelmişlerdir.
- Eİdari kolluk faaliyeti suçun işlenmesinden sonra delillerin toplanmasını amaçlarken, adli kolluk faaliyeti suç işlenmeden önceki önleyici tedbirleri kapsar.
Cevap
Kimlik kontrolü aşaması önleyici nitelikte olduğu için idari kolluk, yakalama ve delil toplama aşaması ise bastırıcı nitelikte olduğu için adli kolluk faaliyetidir.
Doğru yanıt olan seçenek, kolluk faaliyetlerindeki 'amaç' kriterini (maddi kriter) esas almaktadır. Kimlik kontrolü genel bir önleme faaliyeti iken, yakalama kararı olan şahsın ele geçirilmesi bastırıcı (adli) bir işlemdir. Bu iki aşama arasındaki geçiş, Türk hukukundaki kolluk ayrımının temelini oluşturur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İdari kolluk ile adli kolluk arasındaki maddi (amaçsal) ayrım ve faaliyetlerin birbirine dönüşebilmesi.