Soru

Zorluk: ZorKamu Değeri Yaklaşımı (Mark Moore)

Bir kamu kurumu genel müdürü, sundukları hizmetin birim maliyetini %30 oranında düşürerek önemli bir bütçe tasarrufu sağlamış ve teknolojik altyapıyı modernize ederek operasyonel verimliliği artırmıştır. Ancak bu süreçte, hizmetin kapsamının daraltılması ve dezavantajlı grupların erişiminin zorlaşması nedeniyle geniş halk kitlelerinden ve sivil toplum kuruluşlarından tepki almış, bunun sonucunda ilgili denetleme komisyonu kurumun gelecek yılki bütçe artırım talebini reddetmiştir. Mark Moore'un 'Stratejik Üçgen' (Strategic Triangle) yaklaşımı çerçevesinde değerlendirildiğinde, bu yöneticinin başarısızlığının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Kamu değerini sadece özel sektördeki 'kâr/verimlilik' mantığıyla sınırlı tutup, 'yetkilendirme ortamı'ndaki siyasi ve toplumsal desteği (meşruiyeti) kaybetmesi.Cevap
  2. B
    Yeni Kamu İşletmeciliği (NPM) modelinin gereği olan 'müşteri odaklılık' ilkesine sıkı sıkıya bağlı kalarak operasyonel kapasiteyi haddinden fazla genişletmesi.
  3. C
    Geleneksel kamu yönetimi anlayışına uygun olarak hiyerarşik denetim mekanizmalarını ve katı kuralları (Weberyan bürokrasi) etkin bir şekilde kullanamaması.
  4. D
    Hizmet sunumunda sadece 'kamu yararı' kavramına odaklanıp, kurum içi personelin motivasyonunu ve 'koordinasyon' işlevini tamamen göz ardı etmesi.
  5. E
    Siyaset-yönetim ikiliği prensibi gereğince, toplumsal talepleri karşılamak yerine sadece üst amirlerinden gelen teknik emirleri yerine getirmesi.

Cevap

Yöneticinin kamu değerini sadece verimlilik odaklı tanımlayarak meşruiyet ve siyasi desteği kaybetmesi başarısızlığın temel sebebidir.
Mark Moore'un Kamu Değeri Yaklaşımı'na göre, başarılı bir kamu yöneticisi 'Stratejik Üçgen'in üç kenarını da dengelemelidir: 1. Kamu Değeri (Toplumsal fayda/hakkaniyet), 2. Yetkilendirme Ortamı (Siyasi destek/meşruiyet), 3. Operasyonel Kapasite (Personel/teknoloji/verimlilik). Senaryoda yönetici operasyonel kapasitede başarılı olsa da, kamu değerini sadece 'maliyet düşürmek' olarak dar bir çerçevede yorumlamış, toplumsal beklentileri (hakkaniyet, erişilebilirlik) göz ardı etmiştir. Bu durum, 'yetkilendirme ortamı'nı oluşturan siyasi aktörlerin ve halkın desteğinin çekilmesine (meşruiyet kaybı) ve bütçe reddi gibi somut yaptırımlara yol açmıştır. Dolayısıyla başarısızlığın kökeni, Moore'un modelindeki meşruiyet ve değer arasındaki bu kopukluktur.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki başarıları analiz et.
Maliyet düşüşü ve teknolojik modernizasyon, Moore'un üçgenindeki 'Operasyonel Kapasite' (Operational Capacity) bileşeninin sağlandığını gösterir.
Yöneticinin teknik ve kurumsal kaynakları etkin kullanıp kullanmadığını belirlemek için.
2
Senaryodaki başarısızlıkları ve dış tepkileri analiz et.
Halk tepkisi ve bütçe reddi, 'Yetkilendirme Ortamı' (Authorizing Environment) bileşeninde (meşruiyet, siyasi destek, yasal yetki) sorun olduğunu gösterir.
Moore'un modelinde dış çevrenin rızası ve desteği olmadan üretilen değerin sürdürülebilir olmadığını anlamak için.
3
Üretilen 'değer'in niteliğini Moore'un tanımıyla karşılaştır.
Yönetici değeri sadece 'maliyet tasarrufu' (ekonomik verimlilik) olarak görmüştür; ancak Moore'a göre kamu değeri; toplumsal adalet, vatandaş güveni ve meşruiyetle bir bütündür.
Kamu değerinin özel sektör kârından farkını ortaya koymak için.
4
Sonucu stratejik üçgenle sentezle.
Operasyonel başarıya rağmen yetkilendirme ortamındaki kopukluk, üçgenin dengesini bozmuş ve yönetici başarısız olmuştur.
Moore'un yaklaşımına göre üç bileşenin (Değer, Meşruiyet, Kapasite) aynı anda dengelenmesi gerektiğini teyit etmek için.

Anahtar Kavram

Mark Moore'un Stratejik Üçgeni ve Kamu Değeri Tanımı
Bu soruyu puanla