Soru

Zorluk: ZorRasyonel-Kapsamlı Model

Kamu politikası literatüründe "ideal" bir karar alma süreci olarak kurgulanan Rasyonel-Kapsamlı Model (Kök Yöntemi); karar vericinin toplumsal değerleri tam bir hiyerarşi içinde sıralayabildiği ve her bir alternatifin doğuracağı sonuçları önceden hatasız kestirebildiği varsayımına dayanır. Bu modelin metodolojik kurgusu içinde, karar verme eyleminin nesnel ve rasyonel bir karakter kazanabilmesi için öncelikle sağlanması gereken analitik koşul aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Toplumsal değer ve amaçların, bu amaçlara ulaşmayı sağlayacak olan politika araçlarından analitik olarak kesin bir biçimde ayrılması ve önceliklendirilmesiCevap
  2. B
    Mevcut politikaların temel çerçevesini koruyarak sadece sınırlı ve marjinal değişiklikler üzerinden bir karşılaştırma yapılması
  3. C
    Karar sürecindeki belirsizlikleri yönetmek adına, yüksek riskli alanlarda kapsamlı, düşük riskli alanlarda ise yüzeysel bir tarama stratejisinin izlenmesi
  4. D
    Karar vericinin bilişsel kapasitesinin ve zamanının sınırlı olduğu kabul edilerek, "en iyiyi" aramak yerine "yeterli/tatmin edici" olanın seçilmesi
  5. E
    Karar alma ortamının bir "örgütlenmiş anarşi" olarak görülüp, çözüm önerilerinin sorunlardan bağımsız olarak geliştirilmesi

Cevap

Toplumsal değerlerin ve amaçların, politika araçlarından analitik olarak kesin biçimde ayrılması ve araçlardan önce belirlenmesi rasyonel-kapsamlı modelin temel mantıksal zorunluluğudur.
Rasyonel-Kapsamlı Model'de (Kök Yöntemi), rasyonelliğin temel şartı karar vericinin önce amaçlarını (değerlerini) belirlemesi, ardından bu amaçlara hizmet edecek araçları (alternatifleri) analiz etmesidir. Bu süreçte amaçlar ve araçlar analitik olarak birbirinden ayrıdır. Karar verici, toplumsal değerleri bir hiyerarşiye koyar ve bu değerleri maksimize edecek aracı seçer. Bu durum, amaç ve araçların iç içe geçtiği Artırımcı Model'den en temel kopuş noktasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Karar vericinin değer hiyerarşisini oluşturması
Politika amaçlarının (ends) araçlardan (means) önce netleşmesi
Rasyonel modelde amaçlar, araçların seçimi için sabit bir standart oluşturmalıdır.
2
Amaçlara uygun tüm alternatiflerin (araçların) listelenmesi
Kapsamlı bir seçenek havuzunun oluşturulması
Kök yöntemi, mevcut olandan bağımsız olarak bütünü incelemeyi gerektirir.
3
Amaç-araç analizi (Ends-means analysis)
Hangi aracın belirlenen amaçlara en yüksek verimle ulaştıracağının tespiti
Maksimum toplumsal fayda (değer maksimizasyonu) bu analitik ayrım sayesinde hesaplanır.

Anahtar Kavram

Amaç-Araç Ayrımı (Ends-Means Separation)
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla