Soru

Zorluk: OrtaAnayasal Temeller ve Sorumluluğun Genel Özellikleri

Bir büyükşehir belediyesinin yürüttüğü yol genişletme çalışmaları sırasında, sahada gerekli güvenlik şeritlerinin çekilmemesi ve uyarı levhalarının konulmaması nedeniyle aracıyla çukura düşen bir vatandaş maddi zarara uğramıştır. Vatandaş, bu zararın tazmini için hukuki yollara başvurmak istemektedir.

Anayasamızın 125. maddesinde güvence altına alınan "İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür." hükmü ve idarenin mali sorumluluğunun genel özellikleri dikkate alındığında, bu olayla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi hukuken isabetlidir?

  1. A
    Zararın tazmini talebiyle, kusuru bulunan kamu görevlilerine karşı doğrudan idari yargı mercilerinde tam yargı davası açılmalıdır.
  2. İdarenin kamu hukuku kurallarına tabi olan mali sorumluluğunun doğabilmesi için, meydana gelen zarar ile yürütülen idari eylem arasında uygun bir illiyet bağının bulunması şarttır.Cevap
  3. C
    İdarenin tazminat ödemeye mahkûm edilebilmesi için, öncelikle yol çalışması eylemine karşı idare mahkemesinde iptal davası açılarak eylemin hukuka aykırılığının tespit ettirilmesi zorunludur.
  4. D
    Beklenmeyen hal veya mücbir sebep gibi durumların varlığı, anayasal bir güvence olan idarenin tazmin yükümlülüğünü hiçbir koşulda ortadan kaldırmaz.
  5. E
    İdarenin yürüttüğü bu tür bayındırlık hizmetlerinde, hizmet kusurunun varlığına bakılmaksızın doğrudan sosyal risk ilkesi kapsamında kusursuz sorumluluk kuralları uygulanır.

Cevap

İdarenin kamu hukuku kurallarına tabi olan mali sorumluluğunun doğabilmesi için, meydana gelen zarar ile yürütülen idari eylem arasında uygun bir illiyet bağının bulunması şarttır.
İdarenin mali sorumluluğu, özel hukuk sorumluluğundan farklı olarak doğrudan kamu hukuku kural ve ilkelerine tabidir. İdare hukukunda ister kusura dayanan sorumluluk (hizmet kusuru) ister kusursuz sorumluluk halleri işletilsin, idarenin zararı tazminle yükümlü tutulabilmesi için idari eylem veya işlem ile meydana gelen maddi veya manevi zarar arasında mutlaka hukuken uygun bir nedensellik (illiyet) bağı bulunmalıdır. Bu bağın kurulamadığı durumlarda idare sorumlu tutulamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki hukuki durumu ve idarenin sorumluluğunun dayanağını analiz et.
Zarar, idarenin yol çalışması sırasındaki bir ihmalinden (idari eylem) kaynaklanmıştır. İdare, Anayasa'nın 125. maddesi gereğince bu zararı tazminle yükümlüdür.
Uygulanacak hukuki ilke ve sorumluluk rejimini belirlemek.
2
İdarenin sorumluluğunun genel özelliklerini ve şartlarını değerlendir.
İdarenin sorumluluğu özel hukuktan bağımsız olup kamu hukuku kurallarına tabidir ve her halükarda zarar ile eylem/işlem arasında illiyet bağının (nedensellik) varlığı aranır.
Seçeneklerdeki ifadelerin doğruluğunu idare hukukunun temel prensipleriyle kıyaslamak.
3
Yanlış yargıları eleyerek doğru ifadeyi tespit et.
Davaların memura değil idareye açılması gerektiği, eyleme karşı iptal değil tam yargı davası açılacağı, mücbir sebebin illiyet bağını keseceği ve sosyal riskin bu olayda uygulanamayacağı görülerek illiyet bağını vurgulayan seçenek doğru bulunmuştur.
Doğru cevabı mantıksal bir eleme yöntemiyle kesinleştirmek.

Anahtar Kavram

İdarenin Sorumluluğunun Genel Özellikleri ve İlliyet Bağı
Bu soruyu puanla