Mahalli idarelerde mali denetim rejimini düzenleyen 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile ilgili belediye ve il özel idaresi mevzuatı hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; iç denetim, dış denetim ve idari vesayet denetimi arasındaki yetki paylaşımı, raporlama süreçleri ve hukuki nitelikler hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Sayıştay tarafından yürütülen dış denetim, mahalli idarelerin hesap verme sorumluluğu kapsamında mali tabloların doğruluğu ile kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanımını içeren performans denetimini kapsarken; iç denetim birimi tarafından hazırlanan raporlar üst yöneticiye sunulur ve dış denetim sürecinde Sayıştay tarafından denetim planlamasına esas teşkil etmek üzere değerlendirilir.Cevap
- Bİçişleri Bakanlığı mülkiye müfettişleri ve kontrolörleri tarafından gerçekleştirilen denetimler, 5018 sayılı Kanun kapsamında 'dış mali denetim' niteliğinde olup, mahalli idarelerin hesap ve işlemlerinin hukuka uygunluğu konusunda Sayıştay yerine kesin hüküm verme yetkisine sahiptir.
- CBelediye Meclisi tarafından her yıl kendi üyeleri arasından seçilen Denetim Komisyonu, profesyonel iç denetçiler tarafından hazırlanan tüm denetim raporlarını onaylama, reddetme veya düzeltme yetkisine sahip en üst mali denetim karar organıdır.
- Dİç denetçiler, yürüttükleri denetim faaliyetleri sırasında belediye başkanı adına 'idari vesayet' yetkisi kullanarak mahalli idare birliklerinin harcamalarını denetleyebilir ve bu denetim sonuçlarını doğrudan merkezi yönetim bütçe kanunu hazırlıklarına veri sağlamak üzere Cumhurbaşkanlığına iletirler.
- EMahalli idarelerin mali özerkliği ilkesi gereği, iç denetçiler yürüttükleri denetimler sonucunda tespit ettikleri mali usulsüzlükleri hiyerarşik yapıya dahil olmadan sadece Sayıştay Başkanlığına raporlamakla yükümlü olup, kurumun üst yöneticisine rapor sunmaları yasaklanmıştır.
Cevap
Sayıştay'ın dış denetimi, hesap verme sorumluluğu kapsamında performans denetimini de içerirken; iç denetim raporlarının üst yöneticiye sunulması ve dış denetimde veri olarak kullanılması doğrudur.
Doğru ifade, 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'ndaki temel ayrımı yansıtır: Sayıştay dış denetimi performans denetimini de kapsayan geniş bir yetkiye sahiptir. İç denetçiler ise kurumun üst yöneticisine bağlı çalışır ve raporlarını ona sunar. Kanunun 68. maddesi gereği bu iç denetim raporları, dış denetçiler tarafından bir veri ve kanıt kaynağı olarak değerlendirilir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
5018 Sayılı Kanun Kapsamında Mali Denetim Hiyerarşisi ve Türleri