Soru

Zorluk: OrtaCumhuriyetçilik İlkesi

Anayasa hukukunda 'devletin şekli' olarak tanımlanan Cumhuriyet ilkesinin 19821982 Anayasası'ndaki konumu ve hukuki güvencesi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. Bu ilke, devletin temel yapısını tayin eden bir düzenleme olup, 44. madde ile hem kendisinin değiştirilmesi hem de değiştirilmesinin teklif edilmesi mutlak surette yasaklanmıştır.Cevap
  2. B
    Cumhuriyetçilik ilkesi, sadece devlet başkanının seçimle gelmesini ifade eden sembolik bir düzenleme olduğundan, anayasa metnindeki diğer değiştirilebilir hükümlerle aynı hukuki statüye sahiptir.
  3. C
    19821982 Anayasası'nın 22. maddesinde yer alan 'Cumhuriyetin Nitelikleri' arasında sayılan bu ilke, ancak halk oylaması yoluyla ve meclis üye tamsayısının salt çoğunluğu ile değişikliğe uğratılabilir.
  4. D
    Cumhuriyetin değiştirilemez bir hüküm olarak anayasal güvence altına alınması, Türk hukuk tarihinde ilk kez 19821982 Anayasası ile getirilmiş bir yeniliktir.
  5. E
    Devletin şeklinin Cumhuriyet olması, hükümet sisteminin mutlaka parlamenter olmasını gerektirdiğinden, 20172017 anayasa değişiklikleri ile bu ilkenin içeriği hukuken sona ermiştir.

Cevap

Anayasa'nın 11. maddesinde düzenlenen Cumhuriyet ilkesinin, 44. madde uyarınca değiştirilmesinin ve değiştirilmesinin teklif edilmesinin yasaklanmış olması doğru ifadedir.
Anayasa'nın 11. maddesi devletin şeklini 'Cumhuriyet' olarak belirlemiştir. Bu hüküm, 44. madde tarafından mutlak bir koruma altına alınmış olup, sadece metnin değiştirilmesi değil, değiştirilmesine yönelik bir teklifin meclis gündemine getirilmesi dahi (teklif yasağı) hukuken imkansız kılınmıştır. Bu durum, anayasal sistemin temel yapısının korunmasını amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
19821982 Anayasası'nın 11. maddesinin içeriğini analiz etme.
Bu maddenin 'Türkiye Devleti bir Cumhuriyettir.' hükmüyle devletin şeklini ilan ettiği saptanır.
Sorunun temel dayanağı olan madde içeriğinin netleştirilmesi gerekir.
2
44. maddedeki koruma mekanizmasını değerlendirme.
11. maddedeki hükmün değiştirilemeyeceği ve değiştirilmesinin teklif dahi edilemeyeceği (teklif yasağı) belirlenir.
Anayasal güvencenin kapsamını (hem içerik hem usul yasağı) anlamak için gereklidir.
3
Cumhuriyet kavramının 'Devletin Şekli' ve 'Hükümet Sistemi' ayrımındaki yerini saptama.
Cumhuriyetin bir devlet şekli olduğu, hükümet sistemlerinden (parlamenter, başkanlık vb.) bağımsız olarak korunduğu sonucuna varılır.
Yanlış seçeneklerdeki kavram kargaşasını (hükümet sistemi ile karıştırma) elemek için bu ayrım kritiktir.

Anahtar Kavram

Devletin Şekli ve Değiştirilemez Hükümler
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla