Soru

Zorluk: Ortaİklim Değişikliği ve Uluslararası Antlaşmalar

2015 yılında kabul edilen ve 2016 yılında yürürlüğe giren Paris Anlaşması, iklim değişikliğiyle mücadelede her ülkenin kendi kapasitesine göre belirlediği "Ulusal Katkı Beyanları" (NDCNDC) sistemine dayanmaktadır. Anlaşma uyarınca, küresel sıcaklık artışını sınırlama hedefine yönelik kolektif ilerlemeyi her beş yılda bir değerlendirmek amacıyla oluşturulan ve ilk döngüsü 2023 yılında tamamlanan mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Temiz Kalkınma Mekanizması
  2. Küresel Durum Değerlendirmesi (Global Stocktake)Cevap
  3. C
    Ortak Yürütme
  4. D
    Yeşil İklim Fonu
  5. E
    Montreal Protokolü

Cevap

Paris Anlaşması kapsamında kolektif ilerlemeyi ölçen mekanizma Küresel Durum Değerlendirmesi (Global Stocktake) olarak adlandırılır.
Küresel Durum Değerlendirmesi (Global Stocktake), Paris Anlaşması'nın uzun vadeli sıcaklık artışını 1,5C1,5^\circ C ile sınırlama hedefi yolundaki ilerlemeyi periyodik olarak ölçen resmi mekanizmadır. İlk değerlendirme süreci 2023 yılında Dubai'de düzenlenen COP28 zirvesinde tamamlanmış ve ülkelerin emisyon azaltım hedeflerini (NDC) daha iddialı hale getirmeleri gerektiği vurgulanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Paris Anlaşması'nın (2015) temel işleyiş mantığını analiz etmek.
Anlaşmanın ülkelerin gönüllü katkılarına (NDCNDC) dayandığı ve bu katkıların küresel hedeflerle uyumunun denetlenmesi gerektiği tespit edilir.
Anlaşmanın başarısı için periyodik kontrol mekanizmalarının varlığı esastır.
2
Beş yıllık periyotlarla yapılan değerlendirme sürecinin adını belirlemek.
Küresel Durum Değerlendirmesi (GSTGST) kavramına ulaşılır.
Bu mekanizma, Anlaşma'nın 14. maddesi uyarınca ülkelerin iklim eylemlerindeki kolektif hırsını ve ilerlemesini ölçen ana araçtır.

Anahtar Kavram

Paris Anlaşması'nın izleme ve değerlendirme sistemi (Global Stocktake)

Daha Fazla Pratik

Türkiye'nin Paris Anlaşması'nı 2021 yılında onayladığını ve 2053 'Net Sıfır Emisyon' hedefini bu kapsamda ilan ettiğini hatırlayınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla