Soru

Zorluk: OrtaCumhuriyetçilik İlkesi

1982 Anayasası'nın 1. maddesinde yer alan "Türkiye Devleti bir Cumhuriyettir." hükmü, Türk anayasa hukukunda devletin temel şeklini belirleyen en üst kuraldır. Bu ilkenin anayasal sistemdeki konumu ve hukuki güvencesi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Cumhuriyet ilkesi, anayasanın değiştirilemez hükümlerinden biri olsa da, TBMM üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla kabul edilen bir anayasa değişikliğiyle metinden çıkarılabilir.
  2. B
    Anayasa'nın 1. maddesinde düzenlenen Cumhuriyet ilkesi, içerik ve hukuki koruma düzeyi bakımından 2. maddede yer alan "Cumhuriyetin nitelikleri" ile aynı statüde olup bu hükümlerin değiştirilmesi teklif edilebilir.
  3. Cumhuriyetin devletin şekli olduğu yönündeki hüküm, Anayasa'nın 4. maddesi uyarınca hem değiştirilmesi yasaklanan hem de değiştirilmesi teklif dahi edilemeyen mutlak bir koruma altındadır.Cevap
  4. D
    Cumhuriyet ilkesi, Türk anayasa tarihinde ilk kez 1876 Kanun-i Esasi ile devlet şekli olarak kabul edilmiş ve o tarihten bu yana tüm anayasalarda değiştirilemez hüküm olarak yer almıştır.
  5. E
    Devletin şeklinin Cumhuriyet olması, sadece yürütme organının oluşumunu belirleyen teknik bir kuraldır ve egemenliğin kaynağıyla doğrudan bir ilişkisi bulunmamaktadır.

Cevap

Cumhuriyetin devletin şekli olduğu yönündeki hüküm, Anayasa'nın 4. maddesi uyarınca hem değiştirilmesi yasaklanan hem de değiştirilmesi teklif dahi edilemeyen mutlak bir koruma altındadır.
Cumhuriyet ilkesi, 1982 Anayasası'nın 1. maddesinde 'Devletin Şekli' olarak belirlenmiştir. Anayasa'nın 4. maddesi ise bu hükmün (ve ilk üç maddenin tamamının) değiştirilemeyeceğini, değiştirilmesinin dahi teklif edilemeyeceğini kesin bir dille belirtmiştir. Bu durum, Cumhuriyetin Türk anayasal sistemindeki en güçlü korumaya sahip ilke olduğunu gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 1. maddesinin içeriğini belirle.
1. madde, Türkiye Devleti'nin bir Cumhuriyet olduğunu yani devletin şeklini hüküm altına alır.
Sorunun temeli olan Cumhuriyetçilik ilkesinin anayasal dayanağını tespit etmek için gereklidir.
2
4. maddenin ilk üç madde üzerindeki etkisini analiz et.
4. madde; 1, 2 ve 3. maddelerin değiştirilemeyeceğini ve değiştirilmesinin teklif dahi edilemeyeceğini belirtir.
İlkenin hukuki koruma zırhını ve 'teklif yasağı' kavramını anlamak için gereklidir.
3
Cumhuriyetin devletin şekli olma niteliğini ve tarihsel sürecini değerlendir.
Cumhuriyet sadece bir hükümet biçimi değil, egemenliğin millete ait olduğunun tescilidir.
Yanlış seçenekleri elemek ve kavramsal çerçeveyi netleştirmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Cumhuriyetçilik ilkesi ve anayasal güvencesi (Madde 1 ve 4)
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla