Soru

Zorluk: Çok zorİdarenin Özel Malları ve Hukuki Rejimi

İdarenin özel malları (belediyeye ait bir ticari dükkan, lojman veya gelir getiren bir arsa gibi), mülkiyet haklarının kullanımı ve tabi oldukları hukuki rejim bakımından kamu mallarından farklı kurallara tabidir. Bu mallar üzerinde idarenin tasarruf yetkisi ve ortaya çıkan uyuşmazlıkların çözümüne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Bu malların kiraya verilmesi sürecinde, ihale kararının kesinleşmesine kadar olan aşamadaki işlemler 'ayrılabilir işlem' niteliğinde olduğundan idari yargının denetimine tabidir.
  2. B
    Belediyelere ait özel mallar kural olarak haczedilebilir niteliktedir; ancak bu malların kamu hizmetinde fiilen kullanılması durumunda haciz bağışıklığı söz konusu olur.
  3. C
    İdarenin özel mallarının kiraya verilmesinden sonra kira bedelinin ödenmemesi veya sözleşmenin feshi gibi uyuşmazlıklar, özel hukuk hükümlerine göre adli yargı yerinde çözümlenir.
  4. D
    Hazineye veya belediyelere ait özel malların işgali durumunda idare, 2886 sayılı Kanun uyarınca 'kamu gücü' kullanarak mülki amir vasıtasıyla tahliye gerçekleştirme yetkisine sahiptir.
  5. İdarenin özel mallarının kiraya verilmesinden kaynaklanan vadesinde ödenmemiş kira alacakları, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında kamu alacağı olarak cebren tahsil edilir.Cevap

Cevap

İdarenin özel mallarından elde edilen kira gelirlerinin tahsilinde 6183 sayılı Kanun'un uygulanamayacağı ifadesi doğrudur; çünkü bu alacaklar özel hukuk ilişkisinden doğar.
Doğru yanıt olan kira alacaklarının tahsili ile ilgili ifade yanlıştır; çünkü idarenin (özellikle belediyelerin ve Hazinenin) özel mallarından kaynaklanan kira bedelleri, kamu hukukundan doğan bir amme alacağı değil, özel hukuk sözleşmesinden doğan mali bir alacaktır. Bu nedenle 6183 sayılı Kanun uyarınca ödeme emri gönderilerek değil, İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre genel haciz yoluyla tahsil edilmelidir. Öte yandan ecrimisil (haksız işgal tazminatı) alacakları 6183 sayılı Kanun'a göre tahsil edilebilir, bu durum kira ile karıştırılmamalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Malın niteliğini ve tabi olduğu temel rejimi belirle.
İdarenin özel malları (belediye dükkanı vb.), kural olarak özel hukuk hükümlerine tabidir ancak bazı kamu gücü ayrıcalıkları saklıdır.
Bu mallar kamu hizmetine doğrudan tahsis edilmemiş, gelir getirici mallardır.
2
İşlemin hangi aşamada olduğunu analiz et (İhale vs. Sözleşme).
İhale aşaması idari yargı (ayrılabilir işlem), sözleşme aşaması ise adli yargı konusudur.
Sözleşme imzalandıktan sonra taraflar arasındaki ilişki eşitlik ilkesine dayalı özel hukuk ilişkisine dönüşür.
3
Alacağın kaynağını ve tahsil yöntemini değerlendir.
Kira alacağı bir kamu borcu değil, sözleşmesel bir borçtur.
6183 sayılı Kanun yalnızca vergi, resim, harç gibi kamu gücüne dayanan veya kanunla amme alacağı sayılan gelirler için uygulanır; kira bedelleri bu kapsamda değildir.
4
Korunma ve haciz yollarındaki istisnaları hatırla.
Hazine ve belediye taşınmazları için 2886 sayılı Kanun m. 75 (ecrimisil ve tahliye) uygulanabilir; bu özel bir yetkidir.
Özel mal olsa dahi kamu tüzel kişilerinin malları, kanunla özel olarak koruma altına alınmıştır.

Anahtar Kavram

İdarenin Özel Mallarında Karma Rejim Uygulaması

Daha Fazla Pratik

İdarenin özel malları ile kamu malları arasındaki farkları (haciz, zamanaşımı, vergi, devir) içeren bir karşılaştırma tablosu hazırlayarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla