Examkin

İdarenin Özel Malları ve Hukuki Rejimi

21 soru

Soru 1Soru →

İdare hukukunda 'idarenin özel malları' ve bu malların tabi olduğu hukuki rejim ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Devlet tüzel kişiliğine ait özel mallar (Hazine taşınmazları), kural olarak özel hukuk hükümlerine tabi olmalarına rağmen, özel kanun hükümleri uyarınca kazandırıcı zamanaşımı yoluyla iktisap edilemezler.

Cevap

Devlet tüzel kişiliğine (Hazine) ait özel malların özel hukuk rejimine tabi olmasına rağmen, kazandırıcı zamanaşımı yoluyla iktisap edilemeyeceğini belirten ifade doğrudur.
İdare hukukunda genel kural idarenin özel mallarının özel hukuk rejimine tabi olmasıdır. Ancak Devlet tüzel kişiliğine (Merkezi İdare/Hazine) ait özel mallar, kamu yararı mülahazasıyla özel yasalarla (3402 s.K. m.18) korunmuştur. Bu mallar üzerinde kazandırıcı zamanaşımı işlemez ve Devlet mallarının haczedilemeyeceği kuralı uyarınca haciz tatbik edilemez. Bu durum, 'özel hukuk rejimine tabi olma' kuralının en önemli istisnasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
İdarenin özel mallarının genel rejimini belirle.
İdarenin özel malları kural olarak özel hukuk hükümlerine tabidir.
Bu mallar kamu hizmetine veya kamunun kullanımına doğrudan tahsis edilmemiştir.
2
Devlet (Merkezi İdare) ile yerinden yönetim kuruluşlarının (Belediye vb.) malları arasındaki koruma farkını analiz et.
Devletin özel malları (Hazine taşınmazları), özel hukukta yer alan 'kazandırıcı zamanaşımı' kuralının istisnasını teşkil eder.
3402 sayılı Kadastro Kanunu madde 18, Hazine mallarının zamanaşımı ile kazanılmasını yasaklamıştır.
3
Seçeneklerdeki haciz ve yargı yolu ayrımını değerlendir.
İhalenin yapılması idari, sözleşmenin uygulanması adli yargıya tabidir; belediye özel malları ise şartlı olarak haczedilebilir.
Ayrılabilir işlem kuramı ve Belediye Kanunu m. 15 hükümleri gereği bu ayrımlar zorunludur.

Anahtar Kavram

İdarenin özel malları özel hukuk rejimine tabi olsa da, Devletin (Merkezi İdare) özel malları zamanaşımı ve haciz konularında kamu malı gibi korunur.

İpuçları

1
İdarenin özel malları hangi hukuk dalına tabidir ve Devlet (Merkezi İdare) malları için getirilen özel koruma kuralları nelerdir?

Daha Fazla Pratik

İdarenin kamu malları ile özel malları arasındaki 'haczedilebilirlik' farkını yerinden yönetim kuruluşları açısından inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 2Soru →

Bir belediyenin mülkiyetinde bulunan, herhangi bir kamu hizmetinin yürütülmesine tahsis edilmemiş ve halkın doğrudan kullanımına sunulmamış olan "boş bir arazi"nin hukuki rejimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Söz konusu taşınmazın bir özel kişiye kiralanması durumunda, kira sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklar özel hukuk hükümlerine göre adli yargıda çözümlenir.

Cevap

İdarenin özel malları kural olarak özel hukuk rejimine tabidir; bu nedenle bu mallara ilişkin kira veya satış sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar özel hukuk hükümlerine göre adli yargıda çözümlenir.
İdarenin özel malları kural olarak özel hukuk rejimine tabi tutulmuştur. Bu malların yönetimi, kiralanması ve satışı sırasında idare bir özel hukuk kişisi gibi hareket eder. Dolayısıyla, bu mallara ilişkin sözleşmeler (kira, satış vb.) özel hukuk sözleşmesi niteliğindedir ve bu sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklar adli yargının görev alanına girer.

Adım Adım Çözüm

1
Malın Niteliğini Belirle
Arazi, herhangi bir kamu hizmetine veya kamu kullanımına tahsis edilmediği için 'idarenin özel malı' statüsündedir.
Bir malın kamu malı sayılabilmesi için tahsis (kamu hizmetine veya kamu kullanımına) unsuru gereklidir.
2
Hukuki Rejimi Uygula
Özel mallar kural olarak özel hukuk rejimine (Medeni Kanun, Borçlar Kanunu) tabidir.
İdarenin özel malları üzerinde mülkiyet hakkı, kural olarak özel kişilerin mülkiyet hakkına benzer şekilde kullanılır.
3
İstisnai Korumaları Değerlendir
İdarenin özel malları bazı durumlarda kamu malı gibi korunur (örneğin 2886 s.K. m.75 tahliye usulü), ancak temel sözleşme ilişkileri özel hukuka tabidir.
İdarenin malları arasındaki ayrım, hem yönetim hem de koruma usulleri açısından farklılık yaratır.

Anahtar Kavram

İdarenin özel malları üzerindeki özel hukuk rejimi ve yargı yolu ayrımı.

Daha Fazla Pratik

İdarenin özel malları ile devletin özel malları arasındaki haczedilebilirlik ve zamanaşımı farklarını karşılaştıran bir tabloyu inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 3Soru →

İdare hukukunda idarenin özel mallarının hukuki rejimine ilişkin olarak;

I. İdarenin özel malları kural olarak haczedilebilirse de, İcra ve İflas Kanunu uyarınca "Devlet mallarının" haczedilemeyeceği kuralı gereği Hazineye ait özel malların haczi mümkün değildir.
II. İdarenin özel malları kural olarak özel hukuk hükümlerine tabi olduğundan, bu malların yönetimine ve devrine ilişkin idarece alınan her türlü karar aleyhine ancak adli yargıda dava açılabilir.
III. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nda düzenlenen "ecrimisil" ve "idari yoldan tahliye" mekanizmaları, nitelikleri gereği sadece kamu malları (hizmet ve orta malları) için uygulanabilir; özel mallar için genel hükümler uygulanır.
IV. İdarenin özel malları, kamu mallarının aksine kural olarak kazandırıcı zamanaşımı ile mülkiyet kazanılmasına elverişlidir; ancak Hazine taşınmazları bakımından bu durum özel kanunla yasaklanmıştır.

yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I ve IV

Cevap

İdarenin özel malları arasında Hazine'ye ait olanların haczedilemeyeceği ve Hazine taşınmazlarının zamanaşımıyla kazanılamayacağı ifadelerini içeren seçenek doğrudur.
Doğru cevap olan ifadelerden birincisi, İcra ve İflas Kanunu'ndaki 'Devlet malları haczedilemez' kuralının Hazine'nin özel mallarını koruduğunu, ancak diğer kamu tüzel kişilerinin (belediye vb.) özel mallarının haczedilebileceğini doğru şekilde vurgular. Dördüncü ifade ise özel malların teorik olarak zamanaşımına tabi olmasına rağmen, Kadastro Kanunu'nun Hazine taşınmazları için bu yolu kapattığını belirterek en üst düzey hukuki detayı yansıtır.

Adım Adım Çözüm

1
Özel malların haczedilebilirliğini değerlendir.
İcra ve İflas Kanunu madde 82/1 uyarınca Devlet malları haczedilemez; bu koruma Hazine'nin özel mallarını da kapsar. Ancak belediye gibi kuruluşların kamu hizmetine tahsis edilmemiş özel malları haczedilebilir.
Devlet tüzel kişiliği (Hazine) ile diğer kamu tüzel kişileri arasındaki haciz rejimi farkını ayırt etmek gerekir.
2
Yargı yolunu (ayrılabilir işlem kuramı) analiz et.
İhale kararı, sözleşmenin feshi gibi aşamalardan ihale süreci (sözleşme öncesi) idari yargıya, sözleşme sonrası uyuşmazlıklar adli yargıya tabidir.
Özel hukuk sözleşmelerinin hazırlık aşaması tek taraflı idari işlem sayılır.
3
2886 sayılı Kanun'un kapsamını incele.
2886 sayılı Kanun madde 75, ecrimisil ve tahliye usulünün 'Devletin özel mülkiyetindeki taşınmazlar' için de uygulanacağını açıkça belirtir.
İdarenin özel mallarına sağlanan kamu hukuku ayrıcalıklarını belirlemek gerekir.
4
Kazandırıcı zamanaşımı kuralını kontrol et.
Doktrinde özel mallar için zamanaşımı mümkün görülse de, 3402 sayılı Kadastro Kanunu madde 18, Hazine adına kayıtlı tüm yerlerin zamanaşımı ile kazanılmasını yasaklamıştır.
Genel teori ile özel kanun hükmü arasındaki farkı tespit etmek gerekir.

Anahtar Kavram

İdarenin Özel Mallarında Hazine ve Diğer Kamu Tüzel Kişileri Arasındaki Rejim Farkı
Soru 4Soru →

Bir belediyenin mülkiyetinde bulunan ve belediyeye gelir sağlamak amacıyla bir özel kişiye kiraya verilen dükkan, idare hukukundaki mal ayrımı bakımından 'idarenin özel malı' niteliğindedir. Bu dükkanın kiralanması ve yönetilmesiyle ilgili ortaya çıkan hukuki süreçler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dükkanın kiralanması için yapılan ihale sürecinde idarece tesis edilen bireysel işlemlerin iptali istemiyle açılacak davalar idari yargı yerinde görülür.

Cevap

İdarenin özel malı olan dükkanın kiralama sürecindeki ihale işlemlerine karşı açılacak davaların idari yargıda görülmesi gerektiği yönündeki ifade doğrudur.
İdarenin özel malları kural olarak özel hukuk hükümlerine tabi olsa da, bu malların satışı veya kiralanması için yapılan ihale süreci 'ayrılabilir işlem kuramı' gereği idari yargı denetimindedir. İhale kararı gibi işlemler idarenin tek taraflı, kamu gücüne dayalı işlemleridir.

Adım Adım Çözüm

1
Malın statüsünü belirle
Dükkan, kamu hizmetine tahsis edilmediği ve gelir getirme amaçlı olduğu için 'idarenin özel malı'dır.
Bir malın kamu malı olması için ya kamunun doğrudan kullanımına sunulması ya da bir kamu hizmetine tahsis edilmiş olması gerekir.
2
Tabi olduğu hukuki rejimi ve 'Ayrılabilir İşlem Kuramı'nı uygula
İhale süreci (sözleşme öncesi) idari yargıya, sözleşme ve sonrası (uygulama) adli yargıya tabidir.
İdare, özel hukuk sözleşmesi yaparken bile ihale aşamasında kamu gücü kullanarak tek taraflı idari işlemler tesis eder.
3
Haczedilebilirlik ve yargı yolu ayrımını kontrol et
İhale aşamasındaki uyuşmazlıklar idari yargıda, sözleşmeden doğan uyuşmazlıklar ise adli yargıda görülür.
Özel hukuk sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklarda idare, özel hukuk kişisi gibi hareket eder.

Anahtar Kavram

Ayrılabilir İşlem Kuramı ve İdarenin Özel Mallarının Hukuki Rejimi
Soru 5Soru →

İdare hukukunda idarenin özel malları; mülkiyeti kamu tüzel kişilerine ait olan ancak bir kamu hizmetinin yürütülmesine tahsis edilmemiş veya kamunun doğrudan kullanımına sunulmamış mallardır.

İdarenin özel mallarının hukuki rejimi ve bu mallara ilişkin uyuşmazlıklar ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İdarenin özel mallarının satışına ilişkin ihale kararı bir idari işlem olup bu karara karşı idari yargı yoluna başvurulabilir.

Cevap

İdarenin özel mallarının satışı veya kiralanması için yapılan ihale süreci 'ayrılabilir işlem' niteliğindedir ve bu aşamadaki işlemler idari yargının denetimine tabidir.
Doğru ifade, ihale sürecinin idari niteliğini vurgulayan ifadedir. İdare, özel mallarını satarken veya kiralarken ihale aşamasında tek taraflı irade açıklamasıyla hukuki sonuçlar doğurur (ayrılabilir işlem). Bu nedenle ihale kararı gibi işlemler idari yargı denetimine tabidir. Sözleşme imzalandıktan sonra ise taraflar arası eşitlik esasına dayanan özel hukuk rejimi başlar.

Adım Adım Çözüm

1
Malın statüsünü belirle.
İdarenin özel malları, kamu hizmetine tahsis edilmemiş olup kural olarak özel hukuk hükümlerine tabidir.
Bu mallar idarenin ticari veya mali amaçlarla elinde tuttuğu malvarlığı unsurlarıdır.
2
Uyuşmazlık türünü analiz et.
Sözleşme öncesi işlemler (ihale) ile sözleşme sonrası süreç hukuken ikiye ayrılır.
Ayrılabilir işlem kuramı uyarınca idarenin sözleşme öncesi hazırlık ve karar işlemleri kamu gücü kullanımıdır.
3
Yargı yolunu tayin et.
İhale kararı idari yargıda, sözleşmenin uygulanması adli yargıda denetlenir.
İhale kararı tek yanlı ve kesin bir idari işlem iken, sözleşme iki taraflı bir özel hukuk borç ilişkisidir.

Anahtar Kavram

Ayrılabilir İşlem Kuramı

Daha Fazla Pratik

İdarenin özel malları ile kamu malları arasındaki haczedilebilirlik farklarını, özellikle belediye malları özelinde inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 6Soru →

Bir devlet üniversitesi, mülkiyetinde bulunan ancak eğitim-öğretim faaliyetlerine tahsis edilmemiş olan kampüs dışındaki bir arsasını, bütçesine gelir sağlamak amacıyla ihale yoluyla bir inşaat firmasına satmıştır. İhale süreci kesinleşmiş, sözleşme imzalanmış ve tapuda devir işlemi yapılmıştır. Ancak sonrasında inşaat firması taksitleri ödemediği için üniversite sözleşmeyi feshetmek ve alacağını tahsil etmek istemiştir.

Bu taşınmazın statüsü ve taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümüyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Taşınmaz, herhangi bir kamu hizmetinin görülmesine doğrudan tahsis edilmediği için idarenin özel malı statüsündedir ve sözleşmenin uygulanmasından doğan ihtilaflar adli yargıda görülür.

Cevap

Taşınmazın kamu hizmetine tahsis edilmediği için idarenin özel malı statüsünde olduğunu ve sözleşmenin uygulanmasından doğan uyuşmazlıkların adli yargıda çözüleceğini ifade eden seçenektir.
Kamu kurumlarının mülkiyetinde olan ancak bir kamu hizmetine veya halkın doğrudan kullanımına özgülenmeyen (tahsis edilmeyen) taşınmazlar, idarenin özel malı statüsündedir. İdarenin özel mallarının kiralanması veya satılması amacıyla yapılan ihalelerde, sözleşmenin imzalanmasına kadar geçen evredeki işlemler tek yanlı ve icrai olduklarından idari işlem niteliğindedir ve bu aşamadaki uyuşmazlıklar idari yargıda görülür (ayrılabilir işlem kuramı). Ancak sözleşme imzalandıktan sonra taraflar arasındaki hukuki ilişki bütünüyle özel hukuk alanına geçer. Satış sözleşmesinin uygulanmasından, taksitlerin ödenmemesinden veya fesih taleplerinden doğan uyuşmazlıklar adli yargının görev alanına girer. Dolayısıyla, doğru yanıt arsanın özel mal niteliğinde olduğunu ve satış sonrası ihtilafların adli yargıda çözüleceğini belirten ifadedir.

Adım Adım Çözüm

1
Taşınmazın hukuki statüsünü belirle.
Arsa, bir kamu kurumu olan üniversitenin mülkiyetinde olmasına rağmen bir kamu hizmetine tahsis edilmediğinden 'idarenin özel malı' niteliğindedir.
Kamu malları ile idarenin özel malları arasındaki temel ayrım ölçütü, malın bir kamu hizmetine veya kamunun doğrudan kullanımına tahsis edilip edilmediğidir.
2
Sözleşme sonrası uyuşmazlığın tabi olduğu yargı kolunu tespit et.
İhale tamamlanıp satış sözleşmesi imzalandıktan sonra ortaya çıkan fesih ve alacak talepleri adli yargıda çözümlenir.
Ayrılabilir işlem kuramı (İçtihatları Birleştirme Kararları) gereği, ihale kararının alınması ve onaylanması idari işlem iken, sözleşmenin imzalanması ve sonrasındaki ifa süreci özel hukuk hükümlerine tabidir.

Anahtar Kavram

İdarenin Özel Mallarının Belirlenmesi ve Ayrılabilir İşlem Kuramı
Soru 7Soru →

İdare hukukunda 'ayrılabilir işlem kuramı' çerçevesinde, idarenin özel malları üzerindeki tasarrufları farklı aşamalarda farklı hukuki rejimlere tabidir. İl özel idaresine ait bir taşınmazın kiraya verilmesi süreci dikkate alındığında, bu işlemlerin tabi olduğu hukuki rejim ve yargı yoluyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İhale süreci ve ihale kararı aşamasındaki işlemler idari işlem niteliğinde olup uyuşmazlıklar idari yargıda; sözleşmenin imzalanmasından sonraki aşamalar ise özel hukuk hükümlerine ve adli yargıya tabidir.

Cevap

İhale ve karar aşaması idari yargıya, sözleşme ve sonrası ise adli yargıya tabidir.
İdarenin özel malları üzerindeki tasarrufları (satış, kira, trampa vb.) kural olarak özel hukuk hükümlerine tabidir. Ancak 'ayrılabilir işlem kuramı' uyarınca, sözleşme öncesi hazırlık işlemleri, ihalenin yapılması ve ihale kararı gibi işlemler idari işlem niteliğindedir ve bu aşamadaki uyuşmazlıklar idari yargıda görülür. Sözleşme imzalandıktan sonra ise taraflar arasındaki ilişki bir özel hukuk ilişkisine dönüşür ve bu aşamadan doğan uyuşmazlıklar adli yargının görev alanına girer.

Adım Adım Çözüm

1
Malın statüsünün belirlenmesi
İl özel idaresine ait taşınmaz (dükkan, lojman vb.) bir 'özel mal'dır.
Bu mallar bir kamu hizmetine veya kamunun doğrudan kullanımına tahsis edilmemiştir.
2
Ayrılabilir işlem kuramının uygulanması
İşlem 'ihale aşaması' ve 'sözleşme aşaması' olarak ikiye ayrılır.
İdarenin iradesini oluşturma süreci ile oluşan iradenin özel hukuk kişisiyle sözleşmeye dökülmesi farklı rejimlere tabidir.
3
Yargı yolunun tespiti
İhale aşaması idari yargı, sözleşme sonrası aşama adli yargı olarak belirlenir.
Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi içtihatları uyarınca karma rejim uygulanmaktadır.

Anahtar Kavram

Ayrılabilir İşlem Kuramı ve İdarenin Özel Malları

Daha Fazla Pratik

İdarenin kamu malları ile özel malları arasındaki 'haczedilemezlik' farklarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 8Soru →

İdare hukukunda mallar; kamu malları ve idarenin özel malları olmak üzere ikili bir ayrıma tabi tutulmaktadır. Bu ayrım, malların yönetimi, korunması ve uyuşmazlıkların çözümünde uygulanacak hukuk kurallarını belirlemektedir. Buna göre, idarenin özel malları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kural olarak özel hukuk hükümlerine tabidirler ve bu mallardan doğan uyuşmazlıklar adli yargı mercilerinde çözümlenir.

Cevap

İdarenin özel malları kural olarak özel hukuk hükümlerine tabidir ve uyuşmazlıklar adli yargı mercilerinde çözümlenir.
İdarenin özel malları, bir kamu hizmetinin yürütülmesine veya halkın kullanımına (orta malı) ayrılmamış olan mallardır. Bu mallar üzerinde idare, tıpkı bir özel hukuk kişisi gibi mülkiyet hakkına sahiptir. Bu nedenle, bu malların yönetimi, kiralanması veya satışı gibi işlemler kural olarak özel hukuk hükümlerine (Borçlar Kanunu, Medeni Kanun) tabidir ve bunlardan doğan uyuşmazlıklar genel yetkili adli yargı mercilerinde çözümlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Malın statüsünü belirle
Mal bir kamu hizmetine veya halkın kullanımına tahsis edilmemişse 'özel mal' sayılır.
Tahsis (allocation) işlemi, kamu malı ile özel mal arasındaki temel ayrım kriteridir.
2
Uygulanacak hukuk rejimini tespit et
İdarenin özel malları için kural olarak Türk Medeni Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu (Özel Hukuk) hükümleri geçerlidir.
İdarenin üstün ayrıcalıkları bu mallar üzerinde kural olarak işlemez; idare burada özel bir mülk sahibi gibi hareket eder.
3
Görevli yargı kolunu tayin et
Özel hukuk sözleşmelerinden ve mülkiyet uyuşmazlıklarından kaynaklanan davalar adli yargıda (Asliye/Sulh Hukuk mahkemeleri) görülür.
İdari yargı, idari eylem ve işlemlerden doğan uyuşmazlıklara bakar; özel mal rejimi ise adli yargının yetki alanındadır.

Anahtar Kavram

İdarenin Özel Mallarının Rejimi

Daha Fazla Pratik

İdarenin özel malları ile kamu malları arasındaki haczedilemezlik farklarını ve 5018 sayılı Kanun'un bu konudaki güncel hükümlerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 9Soru →

İdare hukukunda, kamu tüzel kişilerinin mülkiyetinde bulunmasına rağmen bir kamu hizmetinin yürütülmesine tahsis edilmemiş veya kamunun doğrudan kullanımına sunulmamış mallar 'idarenin özel malları' olarak tanımlanmaktadır. Buna göre, idarenin özel mallarının tabi olduğu hukuki rejimle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kural olarak özel hukuk hükümlerine tabidirler.

Cevap

İdarenin özel malları kural olarak özel hukuk hükümlerine tabidir.
İdarenin özel malları, kamu gücüyle değil mülkiyet hakkıyla ilişkili olduklarından kural olarak özel hukuk hükümlerine tabidirler ve uyuşmazlıkları adli yargıda çözülür.

Adım Adım Çözüm

1
Malın niteliğini tespit etme
Soruda tanımlanan malın (lojman, boş arsa vb.) herhangi bir kamu hizmetine veya kamunun kullanımına tahsis edilmediği belirlenir.
Tahsisin olmaması, malın 'kamu malı' değil 'idarenin özel malı' statüsünde olduğunu gösterir.
2
Hukuki rejimi belirleme
İdarenin özel mallarının kural olarak özel hukuk hükümlerine (Medeni Kanun, Borçlar Kanunu vb.) tabi olduğu sonucuna varılır.
İdare, bu mallar üzerinde tıpkı bir özel hukuk kişisi gibi mülkiyet hakkına sahiptir.
3
Yargı yolunu belirleme
Bu mallarla ilgili uyuşmazlıkların adli yargı yerlerinde görüleceği teyit edilir.
Özel hukuk rejimine tabi işlemler kural olarak adli yargıya tabidir.

Anahtar Kavram

İdarenin özel mallarının özel hukuk rejimine tabi olması

İpuçları

1
Bir belediye lojmanını veya boş bir arazisini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Kamu mallarının (hizmet ve orta malları) haczedilemezlik ve zamanaşımı özelliklerini tekrar ediniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 10Soru →

İdare hukukunda malların tasnifi yapılırken, bir malın "kamu malı" mı yoksa "idarenin özel malı" mı olduğu, tabi olduğu hukuki rejimi belirleyen en temel kriterdir. İdarenin özel malları; kamu hizmetine veya kamunun kullanımına doğrudan tahsis edilmemiş, idarenin özel mülkiyetinde bulunan taşınır ve taşınmaz mallardır.

Buna göre, idarenin özel mallarının tabi olduğu hukuki rejim ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu mallardan kaynaklanan hukuki uyuşmazlıklar kural olarak adli yargı mercilerinde çözümlenir.

Cevap

İdarenin özel mallarından kaynaklanan hukuki uyuşmazlıklar kural olarak adli yargı mercilerinde çözümlenir.
İdarenin özel malları, mülkiyeti idareye ait olsa da bir kamu hizmetine veya kamunun kullanımına özgülenmemiş mallardır. Bu mallar üzerinde kural olarak özel hukuk hükümleri uygulandığından, bu malların yönetimi, işletilmesi ve mülkiyetinden doğan uyuşmazlıklar adli yargı kolunda (Asliye Hukuk vb.) karara bağlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Malın niteliğini belirle
İdarenin özel malları, kamu hizmetine tahsis edilmemiş mallardır.
Tabi olunacak hukuki rejimi belirlemek için malın tahsis durumuna bakılmalıdır.
2
Uygulanacak hukuk rejimini tespit et
Özel hukuk hükümleri uygulanır.
Kamu malı statüsünde olmayan mallar kural olarak özel mülkiyet hukukuna tabidir.
3
Yargı kolunu belirle
Adli Yargı.
Özel hukuk ilişkilerinden doğan uyuşmazlıkların çözüm yeri adli yargı makamlarıdır.

Anahtar Kavram

İdarenin Özel Mallarının Özel Hukuk Rejimine Tabi Olması

Daha Fazla Pratik

Kamu mallarının korunması için kullanılan 3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyetliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun'un özel mallar için de geçerli olup olmadığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 11Soru →

İdarenin mülkiyetinde bulunmasına rağmen, bir kamu hizmetinin yürütülmesine tahsis edilmemiş veya kamunun doğrudan kullanımına sunulmamış olan "özel malları" ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu mallar üzerindeki hukuki tasarruflar ve bunlardan doğan uyuşmazlıklar kural olarak adli yargı koluna tabidir.

Cevap

İdarenin özel malları üzerindeki tasarruflar ve uyuşmazlıklar kural olarak adli yargı koluna ve özel hukuk hükümlerine tabidir.
İdarenin özel malları (belediyeye ait bir dükkanın kiralanması, idarenin gelir getiren tarlası vb.), bir kamu hizmetinin doğrudan yürütülmesine ayrılmadığı için idare burada bir özel hukuk kişisi gibi hareket eder. Bu nedenle bu mallara ilişkin işlemler özel hukuk hükümlerine tabidir ve doğacak uyuşmazlıklar adli yargıda çözülür.

Adım Adım Çözüm

1
Malın niteliğini tespit etme
Soruda belirtilen malların kamu hizmetine veya halkın kullanımına tahsis edilmediği görülmektedir; bu durum malların 'özel mal' kategorisinde olduğunu kanıtlar.
İdarenin malları tahsis unsuru üzerinden kamu malları ve özel mallar olarak ikiye ayrılır.
2
Uygulanacak hukuk rejimini belirleme
İdarenin özel malları üzerindeki mülkiyet hakkı, bir özel kişinin mülkiyet hakkına benzer şekilde özel hukuk (Medeni Kanun, Borçlar Kanunu vb.) hükümlerine tabidir.
Kamu gücü ayrıcalıklarının kullanılmadığı bu alanlarda eşitlik ilkesi gereği özel hukuk uygulanır.
3
Yargı kolunu saptama
Özel hukuk ilişkilerinden doğan uyuşmazlıklar kural olarak adli yargı (asliye hukuk, sulh hukuk vb.) mahkemelerinde çözümlenir.
İdari yargı, kural olarak idarenin kamu hukuku alanındaki işlem ve eylemlerini denetler.

Anahtar Kavram

İdarenin özel mallarının özel hukuk rejimine ve adli yargıya tabi olması.

İpuçları

1
Bir malın 'kamu malı' mı yoksa 'özel mal' mı olduğunu belirleyen en temel kriter, o malın bir kamu hizmetine tahsis edilip edilmediğidir.
2
İdarenin bir özel hukuk kişisi (şahıs) gibi davrandığı durumlarda hangi hukuk dalı ve hangi yargı kolu yetkilidir?

Daha Fazla Pratik

İstisnai olarak 'Devlet' tüzel kişiliğine ait özel malların haczedilemezliği kuralını inceleyerek genel özel mal rejiminden farkını not ediniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 12Soru →

İdare hukukunda, idarenin mülkiyetinde bulunan ancak bir kamu hizmetinin yürütülmesine tahsis edilmemiş veya kamunun doğrudan kullanımına sunulmamış olan mallar "idarenin özel malları" kategorisinde yer alır. Bu malların hukuki rejimi ve özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu mallar kural olarak özel hukuk hükümlerine tabidir ve özel hukuk kişileri tarafından kazandırıcı zamanaşımı yoluyla iktisap edilebilirler.

Cevap

İdarenin özel malları kural olarak özel hukuk hükümlerine tabidir ve özel hukuk kişileri tarafından kazandırıcı zamanaşımı yoluyla iktisap edilebilirler.
İdarenin özel malları (örneğin lojmanlar, belediyenin gelir getiren arazileri), bir kamu hizmetine doğrudan tahsis edilmedikleri için kural olarak özel hukuk hükümlerine tabidirler. Bu durumun en somut sonuçlarından biri, bu malların Medeni Kanun hükümleri çerçevesinde kazandırıcı zamanaşımı yoluyla başkaları tarafından iktisap edilebilmesidir. Ayrıca bu mallar, kamu mallarının aksine kural olarak haczedilebilir niteliktedir.

Adım Adım Çözüm

1
Malın niteliğini tespit etme
Soruda tanımlanan mal, bir kamu hizmetine veya kamunun kullanımına tahsis edilmediği için 'özel mal' statüsündedir.
Malların tasnifi, o malın tahsis amacına göre yapılır.
2
Uygulanacak hukuki rejimi belirleme
İdarenin özel malları kural olarak özel hukuk rejimine (Medeni Kanun, Borçlar Kanunu vb.) tabidir.
İdare bu mallar üzerinde, kamu gücü kullanmadan, tıpkı bir özel hukuk kişisi gibi tasarrufta bulunur.
3
Koruma ve kazanma usullerini değerlendirme
Özel hukuk rejimine tabi olmanın sonucu olarak, bu mallar zamanaşımı ile kazanılabilir ve kural olarak haczedilebilir.
Kamu mallarına tanınan 'haczedilemezlik' ve 'zamanaşımı ile kazanılamama' ayrıcalıkları özel mallar için geçerli değildir.

Anahtar Kavram

İdarenin Özel Mallarının Hukuki Rejimi

İpuçları

1
İdarenin malları tahsis edilip edilmediklerine göre farklı hukuk dallarına tabi olurlar.
2
Özel mallar üzerindeki uyuşmazlıklarda idare tıpkı bir vatandaş gibi hareket eder.
3
Kamu malları zamanaşımı ile kazanılamazken, özel mallar için bu durumun mümkün olup olmadığını düşünün.

Daha Fazla Pratik

İdarenin özel malları üzerindeki 'ayrılabilir işlem' kuramını ve bu işlemlerin hangi aşamada idari yargıya tabi olduğunu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 13Soru →

İdare hukukunda, kamu tüzel kişilerinin mülkiyetinde bulunmasına rağmen, doğrudan doğruya bir kamu hizmetinin yürütülmesine tahsis edilmemiş ve kamunun doğrudan kullanımına sunulmamış olan varlıklar "idarenin özel malları" olarak nitelendirilir.

Buna göre, idarenin özel malları ve bu malların tabi olduğu hukuki rejim ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu mallar, nitelikleri gereği doğrudan doğruya bir kamu hizmetinin yerine getirilmesine özgülenmiş varlıklardır.

Cevap

İdarenin özel malları, doğrudan doğruya bir kamu hizmetinin yerine getirilmesine özgülenmiş (tahsis edilmiş) varlıklar değildir; aksine tahsis edilmemiş olmaları onları kamu mallarından ayıran temel ölçüttür.
İdarenin özel mallarını kamu mallarından ayıran en temel fark, bu malların doğrudan bir kamu hizmetine veya kamunun kullanımına tahsis edilmemiş olmasıdır. Bir mal kamu hizmetine tahsis edildiği anda 'hizmet malı' (kamu malı) statüsüne geçer. Dolayısıyla, özel malların kamu hizmetine özgülenmiş varlıklar olduğunu belirten ifade kavramsal olarak hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
İdarenin özel malı kavramını tanımlayın.
İdarenin özel malları; kamu hizmetine tahsis edilmemiş ve halkın kullanımına doğrudan açık olmayan mallardır.
Bir malın kamu malı mı yoksa özel mal mı olduğunu belirleyen temel kriter 'tahsis' (özgüleme) işlemidir.
2
Malların hukuki rejimini karşılaştırın.
Kamu malları kamu hukukuna ve idari yargıya; özel mallar ise kural olarak özel hukuka ve adli yargıya tabidir.
İdarenin özel kişi gibi hareket ettiği bu alanlarda özel hukuk kuralları baskındır.
3
Yanlış olan ifadeyi tespit edin.
Özel malların kamu hizmetine tahsis edildiğini savunan ifade yanlıştır.
Tahsis işlemi gerçekleştiği anda mal 'hizmet malı' statüsüne geçer ve kamu malı haline gelir.

Anahtar Kavram

Tahsis (Özgüleme) Kriteri

Daha Fazla Pratik

Kamu malları ile idarenin özel malları arasındaki farkları (haczedilebilirlik, zamanaşımı ile kazanma, vergi muafiyeti) bir tablo halinde inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 14Soru →

İdare hukukunda malların tasnifi yapılırken, bir malın "kamu malı" ya da "idarenin özel malı" olarak kabul edilmesi, o malın tabi olacağı hukuki rejimi doğrudan belirlemektedir. Bu ayrım çerçevesinde, idarenin özel mallarının hukuki rejimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İdarenin özel malları, kamu mallarının aksine özel hukuk hükümlerine göre kazandırıcı zamanaşımı yoluyla iktisap edilebilir.

Cevap

İdarenin özel malları, kamu mallarının aksine özel hukuk hükümlerine göre kazandırıcı zamanaşımı yoluyla iktisap edilebilir.
İdarenin özel malları (lojanlar, idarenin gelir getiren mülkleri vb.), kamu mallarının tabi olduğu sıkı koruma rejimine tabi değildir. Bu mallar üzerinde özel hukuk kuralları uygulandığı için, Türk Medeni Kanunu'nda yer alan kazandırıcı zamanaşımı yoluyla mülkiyetin kazanılması mümkündür. Kamu mallarında ise 'imprescriptibility' (zamanaşımı ile kazanılamama) kuralı mutlak olarak uygulanır.

Adım Adım Çözüm

1
Malın statüsünü belirleme
İdarenin mülkiyetinde olan ancak kamu yararına veya kamu hizmetine doğrudan tahsis edilmemiş mallar 'özel mal' olarak sınıflandırılır.
Hukuki rejimin belirlenmesi için malın tahsis amacına bakılmalıdır.
2
Hukuki rejimleri karşılaştırma
Kamu malları kamu hukuku (idare hukuku) rejimine, özel mallar ise kural olarak özel hukuk rejimine tabidir.
Özel mallar idarenin 'fiskus' (özel hukuk kişisi gibi hareket eden) kapasitesi ile ilgilidir.
3
Zamanaşımı kuralını uygulama
Kamu malları üzerinde zamanaşımı işlemezken, özel mallar özel hukuk mülkiyetine konu olabildikleri için kazandırıcı zamanaşımıyla edinilebilirler.
Özel hukuk rejiminin en temel farklarından biri ticari tedavüle ve mülkiyet kazanım yollarına açık olmasıdır.

Anahtar Kavram

İdarenin Özel Mallarının Özel Hukuk Rejimine Tabi Olması

Daha Fazla Pratik

İdarenin özel mallarının satışında uygulanan 'Devlet İhale Kanunu'nun, sözleşme öncesi aşamayı idari işlem haline getirip getirmediğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 15Soru →

Bir belediyenin mülkiyetinde bulunan, herhangi bir kamu hizmetinin yürütülmesine tahsis edilmemiş ve halkın doğrudan kullanımına terk edilmemiş olan boş bir arazi, belediye tarafından gelir elde etmek amacıyla bir şahsa kiraya verilmiştir. Belediye, bir borcunu ödemediği gerekçesiyle bu arazi üzerinde icra takibi başlatılmıştır. İdare hukukundaki "idarenin malları" ayrımı dikkate alındığında, söz konusu taşınmazın hukuki rejimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İdarenin özel malı statüsünde olan bu taşınmaz, kural olarak özel hukuk hükümlerine tabi olup borçlar nedeniyle haczedilebilir.

Cevap

İdarenin özel malı statüsünde olan taşınmazlar özel hukuk hükümlerine tabi olup borçlar nedeniyle haczedilebilir.
Soruda tanımlanan arazi, bir kamu hizmetine tahsis edilmediği ve halkın kullanımına sunulmadığı için idarenin özel malıdır. İdarenin özel malları, mülkiyet hakkı idarede kalmakla birlikte hukuki rejim bakımından özel hukuk hükümlerine tabidir. Bu nedenle, kamu mallarının aksine, bu malların borçlar nedeniyle haczedilmesi hukuken mümkündür.

Adım Adım Çözüm

1
Malın niteliğinin belirlenmesi
Taşınmazın kamu hizmetine tahsis edilmediği ve halkın kullanımına sunulmadığı belirtilmiştir.
Bir malın kamu malı sayılabilmesi için mülkiyetin yanı sıra kamu yararına bir tahsisin (kamu hizmeti veya doğrudan halk kullanımı) bulunması gerekir.
2
Hukuki rejimin tespiti
Tahsis unsuru bulunmayan bu mal 'idarenin özel malı' statüsündedir.
İdarenin özel malları, kural olarak kamu hukuku kurallarına değil, özel hukuk (Medeni Kanun, Borçlar Kanunu) kurallarına tabidir.
3
Koruma ve yaptırım kurallarının uygulanması
Özel mallar haczedilebilir, zamanaşımı ile kazanılabilir ve vergisel yükümlülüklere tabidir.
Kamu mallarına tanınan 'haczedilemezlik' ve 'zamanaşımı ile kazanılamama' ayrıcalıkları özel mallar için geçerli değildir.

Anahtar Kavram

İdarenin Özel Mallarının Hukuki Rejimi

İpuçları

1
Bir malın kamu malı olması için mülkiyetin yanı sıra bir 'tahsis' (belli bir amaca ayrılma) olması gerekir.
2
Tahsis edilmemiş mallar (boş araziler, lojmanlar vb.) idarenin özel mallarıdır ve özel hukuk rejimine tabidir.

Daha Fazla Pratik

İdarenin özel malları ile kamu malları arasındaki haczedilebilirlik ve zamanaşımı ile kazanma farklarını bir tablo yardımıyla pekiştirin.
Tahmini Süre:50s
Soru 16Soru →

İdarenin özel mallarının hukuki rejimine ve bu mallar üzerindeki tasarruflara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi, Türk İdare Hukuku ilkeleri ve yerleşik yargı kararları çerçevesinde doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İdarenin özel malları kural olarak özel hukuk hükümlerine tabi olsa da, devletin mülkiyetinde bulunan özel mallar özel hukuk kişilerinin mallarından farklı olarak hiçbir şekilde kazandırıcı zamanaşımı yoluyla iktisap edilemez.

Cevap

İdarenin özel malları kural olarak özel hukuk hükümlerine tabi olsa da, devletin mülkiyetinde bulunan özel malların kazandırıcı zamanaşımı yoluyla iktisap edilemeyeceği ifadesi doğrudur.
İdarenin özel malları kural olarak özel hukuk hükümlerine tabi olsa da, Türk pozitif hukukunda (özellikle Kadastro Kanunu çerçevesinde) devletin mülkiyetinde bulunan taşınmazların özel kişilerce zamanaşımı yoluyla kazanılması yasaklanmıştır. Bu durum, özel malların tabiatı gereği özel hukuka tabi olması kuralının önemli bir istisnasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Malın statüsünü belirle
İdarenin özel malı: Bir kamu hizmetine tahsis edilmemiş ve doğrudan kamunun kullanımına sunulmamış mal.
Uygulanacak hukuk rejimini (özel hukuk/kamu hukuku) ayırt etmek için gereklidir.
2
Kazandırıcı zamanaşımı kuralını analiz et
3402 sayılı Kadastro Kanunu m. 18 uyarınca, devletin özel malları zamanaşımı ile kazanılamaz.
Özel hukuk hükümlerine tabi olmanın istisnalarından biridir.
3
Yargı yolu ve koruma mekanizmalarını değerlendir
İhale süreci (ayrılabilir işlem) idari yargı; sözleşme sonrası adli yargı. Devlet malları için haczedilemezlik geçerli.
Çeldirici seçenekleri elemek ve doğru rejimi teyit etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Ayrılabilir İşlem Kuramı ve Devlet Mallarının Korunması

Daha Fazla Pratik

Belediye özel malları ile Devlet özel malları arasındaki zamanaşımı ve haciz farklarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 17Soru →

İdare hukukunda, kamu tüzel kişilerinin mülkiyetinde olmasına rağmen bir kamu hizmetinin yürütülmesine tahsis edilmemiş veya kamunun doğrudan kullanımına sunulmamış mallar 'idarenin özel malları' olarak nitelendirilir.

Buna göre, idarenin özel malları kural olarak aşağıdaki hukuk dallarından hangisinin hükümlerine tabidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Özel hukuk hükümleri

Cevap

İdarenin özel malları kural olarak özel hukuk hükümlerine tabidir.
İdare hukukunda mallar, kamu yararına tahsis edilip edilmediklerine göre ikili bir ayrıma tabi tutulur. Doğrudan kamu hizmetine ya da kamunun kullanımına sunulmayan (tahsis edilmeyen) mallar 'idarenin özel malları'dır. Bu mallar üzerinde idare, kural olarak özel hukuk hükümlerine göre tasarrufta bulunur ve bu mallardan doğan uyuşmazlıklar adli yargıda çözülür.

Adım Adım Çözüm

1
Malın niteliğini tespit etme
Mal, bir kamu hizmetine tahsis edilmemiş ve halkın kullanımına sunulmamıştır.
Soruda tanımlanan malın 'idarenin özel malı' olduğu belirtilmiştir.
2
Hukuki rejimi belirleme
İdare, bu tür mallar üzerinde tıpkı bir özel hukuk kişisi gibi hareket eder.
Tahsis işleminin yokluğu, malın kamu hukuku ayrıcalıklarından yararlanmasını engeller ve özel hukuk rejimine dahil eder.

Anahtar Kavram

İdarenin Özel Malları ve Özel Hukuk Rejimi
Tahmini Süre:45s
Soru 18Soru →

İdarenin özel malları (belediyeye ait bir ticari dükkan, lojman veya gelir getiren bir arsa gibi), mülkiyet haklarının kullanımı ve tabi oldukları hukuki rejim bakımından kamu mallarından farklı kurallara tabidir. Bu mallar üzerinde idarenin tasarruf yetkisi ve ortaya çıkan uyuşmazlıkların çözümüne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İdarenin özel mallarının kiraya verilmesinden kaynaklanan vadesinde ödenmemiş kira alacakları, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında kamu alacağı olarak cebren tahsil edilir.

Cevap

İdarenin özel mallarından elde edilen kira gelirlerinin tahsilinde 6183 sayılı Kanun'un uygulanamayacağı ifadesi doğrudur; çünkü bu alacaklar özel hukuk ilişkisinden doğar.
Doğru yanıt olan kira alacaklarının tahsili ile ilgili ifade yanlıştır; çünkü idarenin (özellikle belediyelerin ve Hazinenin) özel mallarından kaynaklanan kira bedelleri, kamu hukukundan doğan bir amme alacağı değil, özel hukuk sözleşmesinden doğan mali bir alacaktır. Bu nedenle 6183 sayılı Kanun uyarınca ödeme emri gönderilerek değil, İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre genel haciz yoluyla tahsil edilmelidir. Öte yandan ecrimisil (haksız işgal tazminatı) alacakları 6183 sayılı Kanun'a göre tahsil edilebilir, bu durum kira ile karıştırılmamalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Malın niteliğini ve tabi olduğu temel rejimi belirle.
İdarenin özel malları (belediye dükkanı vb.), kural olarak özel hukuk hükümlerine tabidir ancak bazı kamu gücü ayrıcalıkları saklıdır.
Bu mallar kamu hizmetine doğrudan tahsis edilmemiş, gelir getirici mallardır.
2
İşlemin hangi aşamada olduğunu analiz et (İhale vs. Sözleşme).
İhale aşaması idari yargı (ayrılabilir işlem), sözleşme aşaması ise adli yargı konusudur.
Sözleşme imzalandıktan sonra taraflar arasındaki ilişki eşitlik ilkesine dayalı özel hukuk ilişkisine dönüşür.
3
Alacağın kaynağını ve tahsil yöntemini değerlendir.
Kira alacağı bir kamu borcu değil, sözleşmesel bir borçtur.
6183 sayılı Kanun yalnızca vergi, resim, harç gibi kamu gücüne dayanan veya kanunla amme alacağı sayılan gelirler için uygulanır; kira bedelleri bu kapsamda değildir.
4
Korunma ve haciz yollarındaki istisnaları hatırla.
Hazine ve belediye taşınmazları için 2886 sayılı Kanun m. 75 (ecrimisil ve tahliye) uygulanabilir; bu özel bir yetkidir.
Özel mal olsa dahi kamu tüzel kişilerinin malları, kanunla özel olarak koruma altına alınmıştır.

Anahtar Kavram

İdarenin Özel Mallarında Karma Rejim Uygulaması

Daha Fazla Pratik

İdarenin özel malları ile kamu malları arasındaki farkları (haciz, zamanaşımı, vergi, devir) içeren bir karşılaştırma tablosu hazırlayarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 19Soru →

Belediye tüzel kişiliğinin mülkiyetinde bulunan, herhangi bir kamu hizmetinin yürütülmesine tahsis edilmemiş ve halkın doğrudan kullanımına sunulmamış bir taşınmazın (idarenin özel malı) satışı veya kiralanması sürecinde ortaya çıkan hukuki uyuşmazlıkların çözümüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Satış veya kiralama kararından sözleşmenin imzalanmasına kadar olan ihale süreci idari işlemlerden oluştuğu için bu aşamadaki uyuşmazlıklar idari yargıda, sözleşme imzalandıktan sonraki uyuşmazlıklar ise adli yargıda görülür.

Cevap

İdarenin özel mallarının ihale süreci idari yargıya, sözleşmenin uygulanması süreci ise adli yargıya tabidir.
İdarenin özel malları üzerindeki tasarruflarda 'ayrılabilir işlem teorisi' geçerlidir. Buna göre, idarenin bir taşınmazı satma veya kiralama yönündeki iradesi ve bu doğrultuda yaptığı ihale işlemleri kamu gücü barındıran idari işlemlerdir. Bu işlemlerin iptali için idari yargıya başvurulur. Ancak taraflar arasında özel hukuk sözleşmesi (satış veya kira sözleşmesi) imzalandıktan sonra, bu sözleşmeden doğan hak ve borçlara ilişkin uyuşmazlıklar adli yargıda çözümlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Malın statüsünü belirle
Taşınmaz kamu hizmetine tahsis edilmediği için 'özel mal' (fiskal mal) statüsündedir.
Bir malın kamu malı sayılması için kamu hizmetine tahsis veya kamunun kullanımına terk edilmiş olması gerekir.
2
Uygulanacak hukuk rejimini analiz et
Kural özel hukuktur ancak 'ayrılabilir işlem' istisnası mevcuttur.
İdare, özel malını satarken kamu gücü kullanarak ihale yapar (2886 s.K.), bu aşama idari rejimdedir.
3
Yargı yolunu saptat
İhale kararına kadar İdari Yargı, sözleşme sonrası Adli Yargı yetkilidir.
İdari sözleşme olmayan durumlarda ihale süreci ile özel hukuk sözleşmesi süreci birbirinden yargı yolu bakımından ayrılır.

Anahtar Kavram

Ayrılabilir İşlem Teorisi ve Özel Malların Hukuki Rejimi
Soru 20Soru →

İdare hukukunda, mülkiyeti bir kamu tüzel kişisine ait olmasına rağmen bir kamu hizmetinin yürütülmesine tahsis edilmeyen ve kamunun doğrudan kullanımına sunulmayan mallar "idarenin özel malları" olarak tanımlanmaktadır.

Buna göre, idarenin özel mallarının hukuki rejimi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu mallar, kural olarak özel hukuk hükümlerine tabi olmakla birlikte Devlet tüzel kişiliğine ait olanlar kazandırıcı zamanaşımı ile kazanılamazlar.

Cevap

İdarenin özel malları kural olarak özel hukuk hükümlerine tabi olmasına rağmen, Devlet tüzel kişiliğine ait olanlar kazandırıcı zamanaşımı yoluyla edinilemezler.
İdarenin özel malları kural olarak özel hukuk rejimine tabidir. Ancak kamu yararı ve idarenin malvarlığının korunması amacıyla bazı kamu hukuku korumaları devreye girer. Özellikle Devlet tüzel kişiliğine (merkezi idareye) ait taşınmazların, Kadastro Kanunu ve yerleşik yargı içtihatları uyarınca kazandırıcı zamanaşımı yoluyla özel kişilerce iktisap edilmesi mümkün değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Malın statüsünü belirle
İdarenin özel malı (kamu hizmetine tahsis edilmemiş, mülkiyeti idarede olan mal).
Soruda tanımlanan özellikler özel mal kategorisine girer.
2
Uygulanacak temel hukuk rejimini tespit et
Kural: Özel Hukuk.
Kamu mallarından farklı olarak, özel mallar mülkiyet hukuku bakımından genel olarak özel hukuk kurallarına tabidir.
3
Kamu hukukundan kaynaklanan istisnaları değerlendir
Devlet malı koruması (Zamanaşımı yasağı).
Türk hukukunda Devlet tüzel kişiliğine ait malların (özel mal olsa dahi) zamanaşımı ile kazanılması kamu düzeni düşüncesiyle yasaklanmıştır.

Anahtar Kavram

İdarenin Özel Mallarında Karma Rejim

Daha Fazla Pratik

İdarenin özel malları ile kamu malları arasındaki 'ayrılabilir işlem kuramı' uygulamasını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Sayfa 1 / 2Sonraki