Soru

Zorluk: Ortaİdarenin Özel Malları ve Hukuki Rejimi

Bir belediyenin mülkiyetinde bulunan ve belediyeye gelir sağlamak amacıyla bir özel kişiye kiraya verilen dükkan, idare hukukundaki mal ayrımı bakımından 'idarenin özel malı' niteliğindedir. Bu dükkanın kiralanması ve yönetilmesiyle ilgili ortaya çıkan hukuki süreçler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Dükkanın kiralanması için yapılan ihale sürecinde idarece tesis edilen bireysel işlemlerin iptali istemiyle açılacak davalar idari yargı yerinde görülür.Cevap
  2. B
    Kira sözleşmesinin imzalanmasından sonra, kira bedelinin ödenmemesi nedeniyle açılacak tahliye veya alacak davaları idari yargıda çözümlenir.
  3. C
    Söz konusu taşınmaz, bir kamu tüzel kişisine ait olduğu için kamu malı sayılır ve bu nedenle özel hukuk hükümlerine hiçbir şekilde tabi tutulamaz.
  4. D
    Belediyenin mülkiyetinde bulunan bu dükkan, kamu hizmetinde fiilen kullanılmasa dahi kamu tüzel kişiliğinin korunması amacıyla hiçbir şekilde haczedilemez.
  5. E
    Dükkanın mülkiyeti belediyeye ait olduğu için, bu taşınmazın satışı ancak Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından çıkarılacak bir kanunla mümkün olabilir.

Cevap

İdarenin özel malı olan dükkanın kiralama sürecindeki ihale işlemlerine karşı açılacak davaların idari yargıda görülmesi gerektiği yönündeki ifade doğrudur.
İdarenin özel malları kural olarak özel hukuk hükümlerine tabi olsa da, bu malların satışı veya kiralanması için yapılan ihale süreci 'ayrılabilir işlem kuramı' gereği idari yargı denetimindedir. İhale kararı gibi işlemler idarenin tek taraflı, kamu gücüne dayalı işlemleridir.

Adım Adım Çözüm

1
Malın statüsünü belirle
Dükkan, kamu hizmetine tahsis edilmediği ve gelir getirme amaçlı olduğu için 'idarenin özel malı'dır.
Bir malın kamu malı olması için ya kamunun doğrudan kullanımına sunulması ya da bir kamu hizmetine tahsis edilmiş olması gerekir.
2
Tabi olduğu hukuki rejimi ve 'Ayrılabilir İşlem Kuramı'nı uygula
İhale süreci (sözleşme öncesi) idari yargıya, sözleşme ve sonrası (uygulama) adli yargıya tabidir.
İdare, özel hukuk sözleşmesi yaparken bile ihale aşamasında kamu gücü kullanarak tek taraflı idari işlemler tesis eder.
3
Haczedilebilirlik ve yargı yolu ayrımını kontrol et
İhale aşamasındaki uyuşmazlıklar idari yargıda, sözleşmeden doğan uyuşmazlıklar ise adli yargıda görülür.
Özel hukuk sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklarda idare, özel hukuk kişisi gibi hareket eder.

Anahtar Kavram

Ayrılabilir İşlem Kuramı ve İdarenin Özel Mallarının Hukuki Rejimi
Bu soruyu puanla