Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorDöngüsel Değişme Kuramları

Vilfredo Pareto toplumsal değişmeyi, bireylerin psikolojik eğilimlerini yansıtan 'tortular' (residuesresidues) üzerinden açıklayan 'Seçkinlerin Dolaşımı' kuramıyla ele almıştır. Pareto'ya göre, 'kombinasyon tortuları' (I.I. Sınıf) baskın olan yönetici seçkinler (tilkiler), strateji, yenilik ve hile ile iktidarlarını sürdürürken; 'kümelerin sürekliliği tortuları' (II.II. Sınıf) baskın olan kesimler ise gelenek, sadakat ve fiziksel güç kullanımına yatkındır.

Buna göre, bir toplumda yönetici seçkinlerin tamamen 'tilki' karakterli kişilerden oluşması ve sistemin yeni 'aslan' karakterli potansiyel seçkinleri bünyesine katma (asimilasyon) yeteneğini kaybetmesi durumunda gerçekleşmesi beklenen döngüsel dönüşüm aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Toplumun geleneksel bağlarından tamamen sıyrılarak rasyonel-yasal otorite aşamasına geçmesi ve döngüsel yapının yerini kalıcı bir doğrusal ilerlemeye bırakması.
  2. B
    İş bölümünün uzmanlaşmasıyla birlikte toplumsal dayanışmanın mekanik bir yapıdan organik bir yapıya evrilerek sistemin yapısal bir dengeye kavuşması.
  3. Yönetimin fiziksel güç kullanma iradesini kaybederek sadece ikna ve manipülasyona dayanması sonucunda, II.II. Sınıf tortulara sahip kesimlerin zor kullanarak iktidarı ele geçirmesi ve seçkinlerin dolaşımının tamamlanması.Cevap
  4. D
    Maddi kültürdeki teknolojik sıçramalara manevi kültürün uyum sağlayamaması neticesinde ortaya çıkan 'kültürel gecikme'nin, halkın değerler sistemindeki değişimle aşılması.
  5. E
    Üretim araçlarına sahip olan azınlığın artı-değere el koymasıyla derinleşen sınıf çatışmasının, dışlanan kesimlerin devrimci eylemiyle sınıfsız bir topluma evrilmesi.

Cevap

Yönetimin fiziksel güç kullanma iradesini kaybederek sadece ikna ve manipülasyona dayanması sonucunda, II. Sınıf tortulara sahip kesimlerin zor kullanarak iktidarı ele geçirmesi ve seçkinlerin dolaşımının tamamlanması.
Vilfredo Pareto'nun kuramına göre toplumsal denge, I.I. Sınıf (tilkiler) ve II.II. Sınıf (aslanlar) tortular arasındaki dengeye bağlıdır. Yönetici seçkinlerin tamamen tilkilerden oluşması, sistemin esnekliğini artırsa da savunma mekanizmalarını (zor kullanma iradesini) zayıflatır. Dışarıda kalan ve sistem tarafından asimile edilemeyen 'aslan' karakterli yeni potansiyel seçkinler, mevcut yönetimin zayıflığını fark ederek zor (şiddet) yoluyla iktidarı ele geçirirler. Bu durum Pareto'nun 'Seçkinlerin Dolaşımı' olarak adlandırdığı döngüsel değişimin temel yasasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Pareto'nun tortu (residue) sınıflarını analiz etme.
I. Sınıf tortular 'kombinasyon yeteneği' (yenilik, tilkiler), II. Sınıf tortular 'kümelerin sürekliliği' (muhafazakârlık, güç, aslanlar) olarak tanımlanır.
Kuramın temel mekanizmasını anlamak için aktörlerin psikolojik eğilimlerini belirlemek gerekir.
2
Yönetici elitin (tilkiler) zayıflık noktasını belirleme.
Tilkiler ikna ve hilede ustadır ancak 'aslan' karakterli yöneticilerin aksine, düzeni korumak için fiziksel güç (zor) kullanma iradesinden yoksundur.
Döngüsel değişimi tetikleyen temel faktör, iktidarın zor kullanma kapasitesindeki aşınmadır.
3
Sistem dışı kalan kesimlerin durumunu değerlendirme.
Yönetilenler arasında II. Sınıf tortuları güçlü olan 'aslanlar', hileyle yöneten ve fiziksel olarak zayıflayan tilkileri devirebilecek tek güçtür.
Dolaşım (sirkülasyon), sistemin dışarıdaki güçlüleri içine alamadığı (asimilasyon hatası) durumda devrimsel bir döngüye dönüşür.
4
Döngünün sonucunu sentezleme.
Zayıflayan 'tilki' yönetimi, 'aslanlar' tarafından zorla ele geçirilir ve iktidar yeniden 'aslanların' eline geçerek döngü başa döner.
Pareto'ya göre tarih, mezarlığı andıran seçkinler silsilesinden ibarettir.

Anahtar Kavram

Seçkinlerin Dolaşımı (Circulation of Elites)
Bu soruyu puanla

Konular

Döngüsel Değişme Kuramları

Bu konudan daha fazla soru