Soru

Zorluk: OrtaYasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

1982 Anayasası’nda düzenlenen yasama sorumsuzluğu ve yasama dokunulmazlığı kurumlarının hukuki nitelikleri ve sonuçları göz önüne alındığında, bu iki bağışıklık türü arasındaki farklara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Yasama sorumsuzluğu milletvekilliği sıfatı sona erdikten sonra da devam eden mutlak bir koruma sağlarken, yasama dokunulmazlığı kural olarak sadece üyelik süresince geçerli olan nispi bir korumadır.Cevap
  2. B
    Yasama sorumsuzluğu TBMM Genel Kurulu kararıyla kaldırılabilir bir nitelik taşırken, yasama dokunulmazlığı hiçbir şekilde kaldırılamayan mutlak bir haktır.
  3. C
    Yasama dokunulmazlığı hem hukuki (tazminat) hem de cezai davaları kapsayan geniş bir koruma sağlarken, yasama sorumsuzluğu sadece cezai yargılamaya karşı koruma sağlar.
  4. D
    Milletvekilinin meclis dışındaki tüm siyasi faaliyetleri yasama sorumsuzluğu kapsamında korunurken, yasama dokunulmazlığı sadece meclis çalışmalarındaki eylemleri kapsar.
  5. E
    Ağır cezayı gerektiren suçüstü halleri yasama sorumsuzluğunun anayasal istisnaları arasında yer alırken, yasama dokunulmazlığı için herhangi bir istisna öngörülmemiştir.

Cevap

Doğru ifade; yasama sorumsuzluğunun süreklilik arz eden mutlak bir koruma sağladığı, yasama dokunulmazlığının ise kural olarak üyelik süresiyle sınırlı nispi bir koruma olduğudur.
Doğru olan seçenek, yasama sorumsuzluğunun 'mutlak' ve 'sürekli' (milletvekilliği bitince de devam eden) olduğunu, yasama dokunulmazlığının ise 'nispi' (kaldırılabilir) ve 'geçici' (üyelikle sınırlı) olduğunu doğru şekilde ayırt eden ifadedir.

Adım Adım Çözüm

1
Yasama sorumsuzluğunun (Anayasa m. 83/1) niteliğini belirle.
Meclis çalışmalarındaki oy, söz ve düşünceler için tanınan mutlak, kaldırılamaz ve üyelik sona erse de devam eden bir bağışıklıktır.
Milletvekilinin meclis içindeki iradesini tam bir özgürlükle açıklamasını sağlamak.
2
Yasama dokunulmazlığının (Anayasa m. 83/2) niteliğini belirle.
Suç işlediği ileri sürülen milletvekilinin meclis kararı olmadıkça tutulamaması, yargılanamamasıdır; nispidir (kaldırılabilir) ve süreklilik arz etmez (geçicidir).
Milletvekilini asılsız ceza davalarıyla yasama çalışmalarından alıkoymamak.
3
İki kurumu süre ve kapsam bakımından karşılaştır.
Sorumsuzluk mutlak ve ömür boyu sürerken, dokunulmazlık nispi ve kural olarak milletvekilliği süresince geçerlidir.
Anayasal düzenlemedeki farkı tespit etmek.

Anahtar Kavram

Yasama Sorumsuzluğu (Mutlak/Sürekli) vs Yasama Dokunulmazlığı (Nispi/Geçici)

Daha Fazla Pratik

Yasama dokunulmazlığı kaldırılan bir milletvekilinin, bu kararın iptali için Anayasa Mahkemesine başvuru süresini ve mahkemenin karar verme süresini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla