Soru

Zorluk: OrtaYasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

1982 Anayasası’na göre, seçimden önce veya sonra bir suç işlediği ileri sürülen bir milletvekilinin yasama dokunulmazlığı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Milletvekili hakkında seçimden önce veya sonra verilmiş bir ceza hükmünün yerine getirilmesi, üyelik sıfatının sona ermesine bırakılır ve üyelik süresince zamanaşımı işlemez.Cevap
  2. B
    Yasama dokunulmazlığı, milletvekilini hem cezai takibatlara hem de hukuk mahkemelerinde açılan tazminat davalarına karşı korur.
  3. C
    Anayasa'nın 14. maddesindeki devletin bütünlüğüne karşı işlenen suçlar dahil olmak üzere, hiçbir durumda Meclis kararı olmaksızın milletvekili sorgulanamaz.
  4. D
    Yasama dokunulmazlığı, milletvekillerinin Meclis çalışmalarındaki oy ve sözlerinden dolayı ömür boyu sorumlu tutulamamalarını ifade eder.
  5. E
    Meclis tarafından dokunulmazlığı kaldırılan bir milletvekilinin milletvekilliği sıfatı, kaldırma kararıyla birlikte kendiliğinden sona erer.

Cevap

Milletvekili hakkında seçimden önce veya sonra verilmiş bir ceza hükmünün yerine getirilmesi, üyelik sıfatının sona ermesine bırakılır ve üyelik süresince zamanaşımı işlemez.
1982 Anayasası'nın 83. maddesinin 3. fıkrasına göre, bir milletvekili hakkında verilen ceza hükmünün infazı üyelik sıfatı sona erene kadar ertelenir ve bu süreçte zamanaşımı süresi işlemez. Bu düzenleme, milletvekilinin görev süresi boyunca hapis cezası tehdidiyle yasama faaliyetinden alıkonulmasını engellerken, cezanın tamamen ortadan kalkmasını değil sadece ertelenmesini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Yasama dokunulmazlığının niteliğini belirle.
Dokunulmazlık, milletvekilini cezai süreçlere (tutuklanma, yargılanma vb.) karşı koruyan nispi bir bağışıklıktır.
Milletvekilinin yasama görevini baskı altında kalmadan yapabilmesi hedeflenir.
2
Seçimden önce veya sonra işlenen suçların hukuki sonucunu analiz et.
Milletvekili seçilmek, devam eden ceza yargılamalarını durdurur (istisnalar hariç).
Anayasa Madde 83 gereği Meclis kararı olmadan yargılama yapılamaz.
3
Zamanaşımı ve infaz kuralını hatırla.
Kesinleşmiş bir hüküm olsa dahi infaz milletvekilliği sonrasına ertelenir ve bu sürede dosya zamanaşımına uğramaz.
Adaletin tecellisinin sadece üyelik süresince ertelenmesi ve hak kaybının önlenmesi amaçlanır.

Anahtar Kavram

Yasama Dokunulmazlığının Cezai Koruması ve Zamanaşımı
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla