Kamu politikası analizinde "Rasyonel-Kapsamlı Model" (Kök Yöntemi), karar vericinin ideal bir rasyonellikle hareket ettiğini varsayar. Bu modelin metodolojik çerçevesi uyarınca, karar verme sürecinde "değerler/amaçlar" ile "olgu/araçlar" arasındaki ilişkiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Toplumsal değerlerin ve amaçların belirlenmesi, alternatif araçların ampirik analizinden önce ve ondan bağımsız olarak gerçekleştirilir.Cevap
- BDeğerler ve araçlar birbirinden ayrılamaz; karar verici toplumsal amaçları mevcut araçsal imkânlara göre sürekli olarak yeniden tanımlar.
- CStratejik düzeydeki temel amaçlar rasyonel bir analizle belirlenirken, bu amaçlara ulaşacak araçlar kademeli bir süreçle seçilir.
- D"İyi" bir politikanın temel ölçütü amaçlara rasyonel ulaşım değil, politika yapım sürecindeki aktörler arasında sağlanan geniş tabanlı uzlaşıdır.
- EKarar verme süreci; amaçlar, araçlar ve aktörlerin rasyonel bir hiyerarşi olmaksızın tesadüfen bir araya geldiği bir örgütsel akıştır.
Cevap
Rasyonel-kapsamlı modelde toplumsal değerlerin ve amaçların belirlenmesi, alternatif araçların ampirik analizinden önce ve ondan bağımsız olarak gerçekleştirilir.
Rasyonel-Kapsamlı Model'in (Kök Yöntemi) en belirgin metodolojik özelliği, amaçlar (değerler) ile araçların (politikalar) birbirinden tamamen ayrılmasıdır. Bu modelde karar verici önce toplumsal değerleri hiyerarşik olarak sıralar ve amaçlarını netleştirir; ardından bu amaçlara en düşük maliyetle ve en yüksek faydayla ulaştıracak tüm alternatif araçları nesnel/ampirik bir analize tabi tutar. Bu doğrusal ve hiyerarşik yapı, modelin rasyonellik iddiasının temelidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Rasyonel-Kapsamlı Model'de Amaç-Araç Ayrımı (Ends-Means Separation)