Soru

Zorluk: Zorİdari Kolluk ile Adli Kolluk Ayrımı

İdare hukukunda kolluk faaliyetleri, kamu düzenini korumaya yönelik "önleyici" nitelikteki idari kolluk ve suç işlendikten sonra failleri ve delilleri tespit etmeye yönelik "bastırıcı" nitelikteki adli kolluk olarak ikiye ayrılmaktadır. Bu iki faaliyet arasındaki sınır, özellikle personelin aynı olması ve görevlerin iç içe geçmesi nedeniyle önem arz etmektedir.

Buna göre, kolluk faaliyetlerinin ayrımı ve bu faaliyetlerin tabi olduğu hukuki rejimle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    İdari kolluk faaliyetlerinin temel amacı, işlenmiş bir suçun faillerini yakalamak ve suç delillerini koruma altına alarak yargı mercilerine sunmaktır.
  2. B
    Adli kolluk görevlilerinin yürüttüğü bastırıcı faaliyetler sırasında (suç soruşturması süreci) tesis edilen işlemlerden kaynaklanan zararların tazmini istemiyle açılacak davalar her durumda idari yargı yerinde görülür.
  3. Bir kolluk görevlisinin genel asayişi sağlamak amacıyla devriye gezmesi idari kolluk faaliyeti iken; bu esnada rastladığı bir suçüstü haline müdahale ederek delil toplamaya başlamasıyla faaliyet adli kolluk niteliği kazanır ve görevli bu andan itibaren Cumhuriyet savcısının talimatlarına tabi olur.Cevap
  4. D
    İdari kolluk yetkisi sadece merkezi idare teşkilatı içindeki makamlara tanınmış olup, belediye ve köy gibi mahalli idare kuruluşlarının idari kolluk yetkisi bulunmamaktadır.
  5. E
    İdari kolluk makamlarının kamu düzenini korumak amacıyla tesis ettiği bireysel işlemlerin (örneğin bir gösteri yürüyüşünün yasaklanması) hukuka uygunluk denetimi kural olarak adli yargı yerlerince yapılır.

Cevap

Kolluk görevlisinin genel asayişi sağlama görevi idari kolluk iken, suçüstü haliyle birlikte görevin adli kolluğa dönüşmesi ve savcının talimatına tabi olunması ifadesi doğrudur.
Doğru seçenek, kolluk faaliyetlerinin dinamik doğasını açıklamaktadır. Bir polis memuru sokakta gezerken mülki amirin (idarenin) verdiği genel güvenliği sağlama görevini (idari kolluk) yerine getirir. Ancak bir suçla karşılaştığı anda, o suçun delillerini toplamak ve failini yakalamak üzere savcılık makamına (yargıya) bağlı bir görevli (adli kolluk) haline gelir. Bu durum 'geçişli kolluk' kavramıyla açıklanır.

Adım Adım Çözüm

1
Faaliyetin amacını belirleyin.
Genel asayiş ve suçun önlenmesi 'önleyici' (idari), suçun aydınlatılması 'bastırıcı' (adli) amaçtır.
Kolluk türleri arasındaki temel ayrım ölçütü faaliyete hakim olan amaçtır.
2
Bağlı bulunulan makamı tespit edin.
İdari kolluk mülki amire (Vali/Kaymakam), adli kolluk ise Cumhuriyet savcısına bağlıdır.
Hiyerarşik ve fonksiyonel bağlılık, işlemin hukuki rejimini belirler.
3
Görev değişim anını analiz edin.
Suçun işlenmesi veya işlenme teşebbüsü ile birlikte idari kolluk görevi sona erer ve adli kolluk süreci başlar.
Suçun işlenmesiyle birlikte dosya mülki amirin yetkisinden çıkıp yargı mercilerinin yetkisine girer.

Anahtar Kavram

Kolluk Faaliyetlerinin Maddi Kriter (Amaç) Bakımından Ayrımı

Daha Fazla Pratik

İdari kolluk makamları (Vali, Kaymakam) ile adli kolluk makamları (Cumhuriyet Savcısı) arasındaki emir-komuta farklarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla