Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorRasyonel Model

Rasyonel-kapsamlı (Rational-Comprehensive) model, kamu politikası analizinde 'ideal' bir karar verme süreci sunmayı amaçlar. Bu modele göre bir politikanın rasyonel sayılabilmesi için karar vericinin tüm alternatifleri ve bunların doğuracağı sonuçları eksiksiz bir şekilde değerlendirmesi gerekir. Ancak, rasyonel modelin mantıksal kurgusu içerisinde, birbiriyle çatışan değerler ve çok boyutlu amaçlar arasında 'en etkin' seçimin yapılabilmesini sağlayan, modelin en kritik ve zorlayıcı varsayımı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Toplumsal tercihlerin ve değerlerin tek bir fayda fonksiyonu altında hiyerarşik olarak sıralanabilmesi ve ağırlıklandırılmasıCevap
  2. B
    Karar vericinin, mevcut bilgi ve zaman kısıtları altında 'en iyiyi' aramak yerine 'yeterince iyi' olan ilk alternatifi kabul etmesi
  3. C
    Geçmişteki kararların doğruluğu varsayılarak, mevcut politikada yalnızca marjinal ve küçük ölçekli değişikliklerin yapılması
  4. D
    Karar sürecinin doğrusal bir sıra izlemediği, sorunlar ve çözümlerin 'çöp kutusu' gibi bir ortamda tesadüfen eşleştiği varsayımı
  5. E
    Karar verme yetkisinin toplumun genelinden bağımsız hareket eden uzman bürokratlar ve seçkin bir azınlığın elinde olması

Cevap

Toplumsal tercihlerin ve değerlerin tek bir fayda fonksiyonu altında hiyerarşik olarak sıralanabilmesi ve ağırlıklandırılması rasyonel modelin en kritik varsayımıdır.
Rasyonel-kapsamlı modelin işleyebilmesi için karar vericinin 'nesnel rasyonelliğe' sahip olması gerekir. Bu nesnellik, toplumun tüm değer ve amaçlarının bir hiyerarşiye sokulabilmesini ve her politika alternatifinin bu değerler üzerindeki net etkisinin hesaplanabilmesini gerektirir. Bu durum teknik olarak 'tek bir fayda fonksiyonu' veya 'ortak payda' varsayımı olarak adlandırılır ve modelin en güçlü ama aynı zamanda gerçek dünyada uygulanması en zor varsayımıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Rasyonel-kapsamlı modelin temel mantığını tanımla
Model, tüm alternatiflerin belirlenmesini ve maliyet-fayda analiziyle 'en iyi' olanın seçilmesini gerektirir.
Seçim yapabilmek için tüm çıktıların birbiriyle kıyaslanabilir olması şarttır.
2
Değer çatışması sorununu analiz et
Kamu politikalarında eğitim, sağlık, güvenlik gibi farklı değerler birbiriyle çatışır.
Rasyonel bir hesaplama yapabilmek için bu değerlerin ağırlıklandırılması ve ortak bir paydada (fayda fonksiyonu) toplanması gerekir.
3
Diğer modellerle karşılaştırarak eleme yap
Sınırlı rasyonellik, artırımcılık ve çöp kutusu modelleri rasyonelliğin bu 'kapsamlı' ve 'mutlak' varsayımını reddeder.
Doğru seçenek rasyonel modelin idealize ettiği mutlak akılcılık varsayımını içermelidir.

Anahtar Kavram

Rasyonel-Kapsamlı Karar Verme ve Fayda Maksimizasyonu

Daha Fazla Pratik

Rasyonel modelin bu varsayımlarına karşı Herbert Simon'ın getirdiği 'Sınırlı Rasyonellik' eleştirisini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Rasyonel Model

Bu konudan daha fazla soru