Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorRasyonel Model

Kamu politikası analizinde rasyonel-kapsamlı (rational-comprehensive) modelin uygulanabilmesi için karar vericinin, farklı politika seçeneklerinin doğuracağı sosyal, ekonomik ve siyasi sonuçları karşılaştırırken yerine getirmek zorunda olduğu temel analitik işlem aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Tüm toplumsal değer tercihlerinin bütüncül bir hiyerarşiye tabi tutulması ve her bir alternatifin bu değerleri gerçekleştirme potansiyeli üzerinden 'toplam net sosyal fayda' maksimizasyonunun hesaplanmasıCevap
  2. B
    Karar vericinin bilişsel ve zaman kısıtları nedeniyle, mevcut politikalarda yapılan küçük çaplı değişikliklerin yarattığı marjinal maliyet ve fayda dengesinin gözetilmesi
  3. C
    Karmaşık sorunların çözümünde, temel yönelimlerin rasyonel bir çerçevede analiz edilmesi, ancak uygulama detaylarının geçmiş tecrübeler ışığında kademeli olarak ele alınması
  4. D
    Karar verme sürecindeki yapısal belirsizlikler içerisinde, sorunların, çözümlerin ve karar vericilerin rasyonel bir sıra izlemeksizin tesadüfi bir biçimde eşleşmesi
  5. E
    Karar vericilerin toplum yararını maksimize etmek yerine, kendi bireysel siyasi ve bürokratik çıkarlarını en üst düzeye çıkaracak rasyonel tercihlere yönelmesi

Cevap

Rasyonel-kapsamlı modelde karar verici, tüm toplumsal değer tercihlerini bir hiyerarşiye oturtmalı ve her alternatifin yaratacağı 'toplam net sosyal faydayı' hesaplayarak en yüksek olanı seçmelidir.
Rasyonel-kapsamlı model, karar vericiden 'ekonomik insan' gibi davranmasını bekler. Bu bağlamda, politika yapım süreci tamamen doğrusal ve analitik bir süreçtir. Kararın rasyonel sayılabilmesi için sadece akıllıca olması yetmez; tüm toplumsal değerlerin bir tartıya konulması (hiyerarşi) ve her bir politika seçeneğinin bu tartıda ne kadar ağırlık getireceğinin (toplam net sosyal fayda) kesin olarak hesaplanması gerekir. Bu, modelin en temel ve ayırt edici analitik gerekliliğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Toplumsal Değerlerin Belirlenmesi
Politika sürecini etkileyen tüm değerlerin (adalet, verimlilik, özgürlük vb.) listelenmesi.
Rasyonel bir seçim yapabilmek için neyin 'iyi' veya 'istenen' olduğunu gösteren bir ölçüt setine ihtiyaç duyulur.
2
Değer Hiyerarşisinin Kurulması
Belirlenen değerlerin birbirlerine göre ağırlıklandırılarak önem sırasına dizilmesi.
Değerler çatıştığında hangi değerin öncelikli olduğunun bilinmesi, rasyonel hesaplamanın ön şartıdır.
3
Alternatiflerin ve Sonuçların Analizi
Mevcut tüm politika araçlarının ve bunların doğuracağı kesin sonuçların tespit edilmesi.
Kapsamlılık ilkesi gereği hiçbir seçenek ve etki göz ardı edilmemelidir.
4
Net Fayda Hesaplaması ve Seçim
Her bir alternatifin sonuçlarının değer hiyerarşisindeki karşılığının hesaplanması ve en yüksek net faydayı sağlayan seçeneğin belirlenmesi.
Modelin nihai amacı, rasyonel bir hesaplama ile toplumsal tatmini en üst düzeye çıkarmaktır.

Anahtar Kavram

Rasyonel-kapsamlı modelde 'nesnel rasyonellik' ve 'değer maksimizasyonu' ilkeleri gereği tüm verilerin ve toplumsal tercihlerin eksiksiz bir hiyerarşi içinde işlenmesi zorunludur.

Daha Fazla Pratik

Herbert Simon'ın 'Sınırlı Rasyonellik' eleştirisinin rasyonel modelin hangi varsayımlarını hedef aldığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Rasyonel Model

Bu konudan daha fazla soru