Klasik evrimci kuramcılar (A. Comte, H. Spencer, E. Durkheim vb.), toplumsal değişmeyi biyolojik bir büyüme veya zihinsel bir gelişim süreci olarak ele almışlardır. Bu kuramcılar, toplumların belirli yasalar çerçevesinde basitten karmaşığa ve ilkelden gelişmişe doğru zorunlu bir gelişim izlediğini savunurlar.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi klasik evrimci toplumsal değişme yaklaşımının temel varsayımları arasında yer almaz?
- AToplumların zihinsel olarak teolojik, metafizik ve pozitif gibi belirli aşamalardan geçerek ilerlemesi
- BToplumsal yapının biyolojik bir organizma gibi türdeşlikten (homojenlik) farklılaşmaya (heterojenlik) doğru evrilmesi
- Toplumların tarihsel süreçte doğum, büyüme ve kaçınılmaz bir ölüm döngüsünü takip eden kapalı devreler olmasıCevap
- DDeğişimin birikimli, geri döndürülemez ve her zaman daha 'üstün' bir düzeye doğru olan bir ilerlemeyi temsil etmesi
- EToplumsal dayanışma biçimlerinin benzerliğe dayalı mekanik yapıdan, iş bölümüne dayalı organik yapıya dönüşmesi
Cevap
Toplumların doğuş, büyüme ve ölüm döngülerini takip eden kapalı sistemler olduğu görüşü, evrimci değil döngüsel (çevrimsel) değişme kuramlarına aittir.
Toplumların doğuş, büyüme, duraklama ve ölüm gibi biyolojik bir ömür döngüsüne sahip olduğunu ve tarihin bu döngülerden ibaret olduğunu savunan yaklaşım 'Döngüsel (Çevrimsel) Değişme Kuramı'dır. Klasik evrimci kuramcılar ise değişimi tek yönlü, doğrusal ve sürekli ileri giden (ilerlemeci) bir süreç olarak tanımlarlar. Bu nedenle ölüm veya çöküş gibi döngüsel aşamalar evrimci varsayımlar arasında yer almaz.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Klasik Evrimci Kuram vs. Döngüsel Kuram Ayrımı