Soru

Zorluk: Zorİdarenin Özel Malları ve Hukuki Rejimi

İdarenin özel mallarının hukuki rejimine ve bu mallar üzerindeki tasarruflara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi, Türk İdare Hukuku ilkeleri ve yerleşik yargı kararları çerçevesinde doğrudur?

  1. A
    İdarenin özel mallarının kiralanması sürecinde, ihale aşamasından sözleşmenin imzalanmasına kadar geçen sürece ilişkin uyuşmazlıklar adli yargıda, sözleşme imzalandıktan sonraki uyuşmazlıklar ise idari yargıda görülür.
  2. İdarenin özel malları kural olarak özel hukuk hükümlerine tabi olsa da, devletin mülkiyetinde bulunan özel mallar özel hukuk kişilerinin mallarından farklı olarak hiçbir şekilde kazandırıcı zamanaşımı yoluyla iktisap edilemez.Cevap
  3. C
    İdarenin özel malları üzerinde kamu hukuku korumaları (haczedilemezlik vb.) hiç uygulanmaz; bu mallar icra hukuku bakımından tamamen bir özel hukuk kişisinin malı ile aynı statüdedir.
  4. D
    Özel malların idaresi ve elden çıkarılması işlemleri tamamen Borçlar Kanunu hükümlerine tabi olduğundan, bu mallara ilişkin işlemler üzerinde Sayıştay denetimi yapılamaz.
  5. E
    İdare, özel mallarını üçüncü kişilere kiralarken her zaman tek taraflı iradesiyle kira bedelini belirleme ve sözleşmeyi dilediği zaman kamu yararı gerekçesiyle tek taraflı feshetme yetkisine sahiptir.

Cevap

İdarenin özel malları kural olarak özel hukuk hükümlerine tabi olsa da, devletin mülkiyetinde bulunan özel malların kazandırıcı zamanaşımı yoluyla iktisap edilemeyeceği ifadesi doğrudur.
İdarenin özel malları kural olarak özel hukuk hükümlerine tabi olsa da, Türk pozitif hukukunda (özellikle Kadastro Kanunu çerçevesinde) devletin mülkiyetinde bulunan taşınmazların özel kişilerce zamanaşımı yoluyla kazanılması yasaklanmıştır. Bu durum, özel malların tabiatı gereği özel hukuka tabi olması kuralının önemli bir istisnasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Malın statüsünü belirle
İdarenin özel malı: Bir kamu hizmetine tahsis edilmemiş ve doğrudan kamunun kullanımına sunulmamış mal.
Uygulanacak hukuk rejimini (özel hukuk/kamu hukuku) ayırt etmek için gereklidir.
2
Kazandırıcı zamanaşımı kuralını analiz et
3402 sayılı Kadastro Kanunu m. 18 uyarınca, devletin özel malları zamanaşımı ile kazanılamaz.
Özel hukuk hükümlerine tabi olmanın istisnalarından biridir.
3
Yargı yolu ve koruma mekanizmalarını değerlendir
İhale süreci (ayrılabilir işlem) idari yargı; sözleşme sonrası adli yargı. Devlet malları için haczedilemezlik geçerli.
Çeldirici seçenekleri elemek ve doğru rejimi teyit etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Ayrılabilir İşlem Kuramı ve Devlet Mallarının Korunması

Daha Fazla Pratik

Belediye özel malları ile Devlet özel malları arasındaki zamanaşımı ve haciz farklarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla