Soru

Zorluk: ZorRasyonel-Kapsamlı Model

Kamu politikası yazınında Charles Lindblom tarafından 'Kök Yöntemi' (Root Method) olarak eleştirilen Rasyonel-Kapsamlı Model'de, karar vericinin toplumsal değerler (amaçlar) ile politika alternatifleri (araçlar) arasındaki ilişkiyi kurma biçimi ve izlediği mantıksal sıra aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Amaçlar, araçlardan önce ve onlardan bağımsız olarak belirlenir; ardından bu amaçlara en yüksek düzeyde hizmet edecek araçlar tüm alternatifler arasından seçilir.Cevap
  2. B
    Amaçlar ve araçlar birbirinden ayrılamaz; karar verici mevcut politikalar üzerinde küçük değişiklikler yaparak değerleri ve politikaları eş zamanlı olarak belirler.
  3. C
    Karar süreci, temel yönelimlerin rasyonel bir incelemesi ile ikincil kararların artırımcı bir yaklaşımla ele alınmasının birleşiminden oluşur.
  4. D
    Sorunlar, çözümler ve katılımcılar birbirlerinden bağımsız akışlar halindedir; karar ancak bu akışların rastlantısal bir şekilde çakışmasıyla ortaya çıkar.
  5. E
    Karar alma süreci, farklı baskı grupları arasındaki güç dengesinin bir sonucu olarak şekillenir ve nihai politika bu gruplar arasındaki denge noktasını yansıtır.

Cevap

Amaçlar, araçlardan önce ve onlardan bağımsız olarak belirlenir; ardından bu amaçlara en yüksek düzeyde hizmet edecek araçlar tüm alternatifler arasından seçilir.
Rasyonel-Kapsamlı Model (Kök Yöntemi), karar vericinin toplumsal değerleri ve amaçları, politika alternatiflerinden (araçlardan) tamamen ayrı ve onlardan önce belirlemesini şart koşar. Bu analitik ayrım, tüm olası alternatiflerin bu önceden belirlenmiş amaçlara ne ölçüde hizmet ettiğini nesnel bir biçimde ölçebilmek için gereklidir. Model, en yüksek faydayı (değer maksimizasyonunu) sağlayacak olan aracın, tüm seçeneklerin rasyonel ve kapsamlı bir incelemesi sonucunda seçileceğini savunur.

Adım Adım Çözüm

1
Modelin temel varsayımını analiz etme
Rasyonel-Kapsamlı Model, karar vericinin 'tam bilgiye' sahip olduğunu ve 'nesnel rasyonalite' ile hareket ettiğini varsayar.
Bu varsayımlar, sürecin doğrusal ve analitik bir sırada ilerlemesini zorunlu kılar.
2
Amaç-araç (ends-means) ilişkisini değerlendirme
Modelde değerler (amaçlar) önceden netleştirilir. Bu, araçların (politikaların) ancak bu amaçlara ulaşıp ulaşmadığına göre değerlendirilmesini sağlar.
Analitik ayrım, rasyonel seçimin ön koşuludur; aksi takdirde maliyet-fayda analizi yapılamaz.
3
Lindblom'un 'Kök' eleştirisini yorumlama
Lindblom, bu modelin her seferinde temelden (kökten) bir inceleme gerektirdiği için imkansız olduğunu savunur.
Kök yöntemi, geçmişteki politikalardan bağımsız olarak tüm alternatiflerin ve sonuçların değerlendirilmesini ifade eder.

Anahtar Kavram

Amaç-Araç Analitik Ayrımı (Ends-Means Separation)

Daha Fazla Pratik

Rasyonel-Kapsamlı Model ile Artırımcı Model arasındaki farkları Lindblom'un 'Dal Yöntemi' eleştirisi üzerinden tekrar gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla