Soru

Zorluk: OrtaDemokratikleşme Dalgaları ve Konsolidasyon

Samuel P. Huntington, "Üçüncü Dalga: Yirminci Yüzyıl Sonlarında Demokratikleşme" adlı çalışmasında, küresel çaptaki demokratik rejimlere geçiş süreçlerini "dalgalar" ve bu dalgaları takip eden otoriterleşme eğilimli gerileme dönemlerini ise "ters dalgalar" olarak kavramsallaştırmıştır.

Buna göre, Huntington'ın sınıflandırmasında yer alan İkinci Ters Dalga (1958-1975) döneminin en belirgin karakteristik özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Latin Amerika başta olmak üzere gelişmekte olan ülkelerde sivil yönetimlerin yıkılarak bürokratik-otoriter rejimlerin kurulmasıCevap
  2. B
    Avrupa'da siyasal krizlerin derinleşmesiyle faşizm ve nasyonal sosyalizm gibi totaliter rejimlerin iktidarı ele geçirmesi
  3. C
    Doğu Bloku'nun çözülmesiyle birlikte otoriter sistemlerin yıkılarak çoğulcu demokratik modellere geçiş yapılması
  4. D
    İkinci Dünya Savaşı sonrasında sömürge yönetimlerinin sona ermesiyle salt yasal bağımsızlığa dayalı formel demokrasilerin doğması
  5. E
    Rekabetçi liderlik anlayışının çökmesiyle siyasal iktidarın anayasal denetimden uzaklaşarak dar bir elit grubunun diktatörlüğüne dönüşmesi

Cevap

Huntington'ın 'İkinci Ters Dalga' olarak adlandırdığı dönemin temel özelliği, Latin Amerika ülkelerinde sivil yönetimlerin yıkılarak yerine bürokratik-otoriter rejimlerin kurulmasıdır.
İkinci Ters Dalga (1958-1975), Soğuk Savaş dinamiklerinin de etkisiyle başta Latin Amerika olmak üzere birçok gelişmekte olan ülkede sivil-demokratik yönetimlerin art arda gelen askeri darbelerle yıkılarak bürokratik-otoriter rejimlerin kurulduğu tarihsel dönemi ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1
Huntington'ın demokratikleşme dalgaları periyodizasyonunu kronolojik olarak hatırlamak.
1. Dalga (1828-1926), 1. Ters Dalga (1922-1942), 2. Dalga (1943-1962), 2. Ters Dalga (1958-1975) ve 3. Dalga (1974-günümüz).
Soruda spesifik olarak 1958-1975 yıllarını kapsayan İkinci Ters Dalga sorulmaktadır.
2
1958-1975 yılları arasındaki küresel siyasal yönelimleri analiz etmek.
Bu dönemde Asya ve Afrika'daki yeni devletlerde otoriterleşme eğilimleri artmış, bilhassa Latin Amerika'da (Brezilya, Arjantin, Şili gibi) sivil yönetimler askeri darbelerle devrilmiştir.
Ters dalgalar, demokrasilerin yıkıldığı ve otoriter/totaliter rejimlerin yükseldiği dönemlerdir.
3
Seçenekleri tarihsel periyotlarla eşleştirerek doğru yargıyı tespit etmek.
Totaliter rejimlerin yükselişi 1. Ters Dalga'ya, sömürgelerin bağımsızlığı 2. Dalga'ya, Doğu Bloku'nun yıkılışı ise 3. Dalga'ya denk gelir. Latin Amerika'daki bürokratik-otoriterleşme ise 2. Ters Dalga'nın doğrudan özelliğidir.
Olayların ve dalgaların doğru kronolojik eşleştirmesi çözüme ulaştırır.

Anahtar Kavram

Demokratikleşme Dalgaları ve Ters Dalgalar
Bu soruyu puanla