Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorDemokratikleşme Dalgaları ve Konsolidasyon

Samuel Huntington’ın "İkinci Ters Dalga" olarak adlandırdığı dönemde ortaya çıkan ve devletin teknokratik-askeri aygıtının sivil yönetimi ikame ettiği rejimler; Juan Linz ve Alfred Stepan’ın "demokratik pekişme" (konsolidasyon) için şart koştuğu beş temel arena perspektifinden analiz edilmektedir. Bu bağlamda, ordunun ve bürokratik elitlerin siyasi süreçleri tamamen kontrol altına alarak "devletin cebri kapasitesini" demokratik denetimin dışına çıkarması, aşağıdaki pekişme kriterlerinden hangisinin kurumsallaşamamasıyla en doğrudan ilişkilidir?

  1. A
    Siyasi toplumun (Political society) kurumsal özerkliğini ve temsil kapasitesini yitirmesi
  2. B
    Sivil toplumun (Civil society) devlet karşısındaki denetleme ve örgütlenme gücünü kaybetmesi
  3. C
    Hukuk devletinin (Rule of law) anayasal normları askeri vesayete karşı koruyamaması
  4. Devlet bürokrasisinin (State bureaucracy) demokratik yönetim tarafından kullanılabilir bir aygıt olma vasfını yitirmesiCevap
  5. E
    Ekonomik toplumun (Economic society) piyasa özerkliğini kaybederek devletçi modellere yönelmesi

Cevap

Devlet bürokrasisinin (State bureaucracy) demokratik yönetim tarafından kullanılabilir bir aygıt olma vasfını yitirmesi
Doğru cevap, devlet bürokrasisinin demokratik kontrol dışına çıkması ve kullanılabilirliğini yitirmesidir. Juan Linz ve Alfred Stepan’ın teorisinde, demokratik bir sistemin pekişmesi için sadece seçimlerin yapılması (siyasi toplum) veya yasaların olması (hukuk devleti) yetmez; devletin cebri gücünü elinde tutan ordunun ve bürokrasinin, seçilmiş sivil hükümetin emirlerini yerine getirecek 'kullanılabilir' bir yapıya dönüşmesi şarttır. İkinci Ters Dalga sürecindeki askeri müdahaleler, bu arenanın kurumsallaşamadığını ve devlet aygıtının demokratik otoriteye yabancılaştığını gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Huntington’ın İkinci Ters Dalga dönemindeki rejimlerin niteliğini belirle.
Bu dönemde askeri darbelerle kurulan ve 'bürokratik-otoriter' (O'Donnell) olarak tanımlanan, ordunun kurumsal olarak yönetime el koyduğu yapılar hakimdir.
Soruda bahsedilen cebri gücün denetimden çıkması olgusunun tarihsel bağlamını oturtmak gerekir.
2
Linz ve Stepan’ın demokratik pekişme için gerekli gördüğü 'Beş Arena' modelini analiz et.
Sivil Toplum, Siyasi Toplum, Hukuk Devleti, Devlet Bürokrasisi ve Ekonomik Toplum arenaları arasında hiyerarşik olmayan bir bağımlılık vardır.
Konsolidasyonun hangi ayağının devletin icra aygıtıyla (ordu, polis, memurlar) ilgili olduğunu saptamak gerekir.
3
Devlet Bürokrasisi arenasının konsolidasyon için önemini sorgula.
Linz ve Stepan, 'kullanılabilir bir devlet bürokrasisi' (usable state bureaucracy) olmadan demokrasinin pekişemeyeceğini savunur.
Eğer ordu veya bürokrasi sivil otoriteye itaat etmezse, devlet aygıtı demokratik liderler için işlevsiz hale gelir.
4
Sorudaki 'cebri kapasitenin denetimden kopması' ifadesini arenalarla eşleştir.
Ordunun özerkleşerek sivil yönetimi devirmesi, devlet bürokrasisinin demokratik yönetilebilirliğini yitirdiğini gösterir.
Bu durum doğrudan 'Devlet Bürokrasisi' arenasındaki kurumsal başarısızlığın göstergesidir.

Anahtar Kavram

Linz ve Stepan'ın 'Beş Arena' Modeli ve Devlet Bürokrasisinin 'Kullanılabilirliği'

Daha Fazla Pratik

Linz ve Stepan'ın 'anayasal boyut' ile 'davranışsal boyut' arasındaki ayrımını incelemek için kriz anlarında sivil-asker ilişkilerini sorgulayan sorulara bakabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Demokratikleşme Dalgaları ve Konsolidasyon

Bu konudan daha fazla soru