Anayasa hukuku uygulamasında milletvekilliği sıfatının sona ermesi, söz konusu eylem veya durumun niteliğine göre farklı usullere tabi tutulmuştur. Kimi hâllerde yasama organının eylemli bir oylama yapması gerekirken, kimi hâllerde mahkeme kararının bildirilmesi veya statü değişikliği üyeliği doğrudan sona erdirmektedir. Ayrıca bu süreçlerin anayasaya uygunluk denetimi de özel sürelere bağlanmıştır.
Bu bağlamda, milletvekilliği statüsünün sona erme süreçleri ve yargısal denetimine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuksal olarak doğrudur?
- Parlamento faaliyetlerine özürsüz veya izinsiz biçimde bir ay içerisinde toplam beş birleşim günü katılmayan milletvekilinin üyeliğinin düşürülmesine, Genel Kurul tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğuyla karar verilir.Cevap
- BBir milletvekili hakkında yürütülen adli süreç kapsamında yasama dokunulmazlığının Meclis tarafından kaldırılması, o kişinin milletvekilliği statüsünün hukuken kendiliğinden sona ermesi sonucunu doğurur.
- CSeçilmeye engel bir suçtan kesin hüküm giyen meclis üyesinin üyeliğinin düşürülebilmesi için Genel Kurulda katılanların salt çoğunluğunun onay kararı vermesi gerekir.
- DCumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi gereği, yasama organı üyesinin yürütme erkinde bakan olarak atanması hâlinde üyeliğinin sona ermesi için Meclis Genel Kurulunda oylama yapılarak karar alınması zorunludur.
- EMeclis kararıyla üyeliği düşürülen milletvekili, bu işlemin anayasaya aykırılığı iddiasıyla kararın alındığı tarihten itibaren altmış gün içerisinde iptal davası açmak zorundadır.
Cevap
Devamsızlık durumunda milletvekilliğinin düşmesi için Meclis Genel Kurulunca üye tamsayısının salt çoğunluğu ile karar alınması gerektiğini belirten ifade doğrudur.
Anayasa'nın 84. maddesine göre, yasama meclisi çalışmalarına özürsüz veya izinsiz olarak bir ay içinde toplam beş birleşim günü katılmayan milletvekilinin üyeliğinin düşmesine, Meclis Başkanlık Divanının tespiti üzerine Genel Kurulca üye tamsayısının salt çoğunluğu ile eylemli olarak karar verilmektedir. Bu usul yasal ve anayasal mevzuata tam uyumludur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Milletvekilliğinin Sona Erme Hâlleri ve Usulleri