Soru

Zorluk: OrtaÇok Partili Hayata Geçiş Denemeleri: TCF ve SCF

Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk on yılındaki çok partili hayata geçiş denemeleri çerçevesinde kurulan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası (TCF) ile Serbest Cumhuriyet Fırkası (SCF) programları ve siyasal tutumları açısından değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi her iki partinin de ortak bir özelliği olarak kabul edilebilir?

  1. Ekonomik model olarak devletçiliğe karşı bireysel girişimi ve liberalizmi savunmalarıCevap
  2. B
    Parti tüzüklerinde yer alan "Parti, dini düşünce ve inançlara saygılıdır" ibaresiyle muhafazakar bir kitleye hitap etmeleri
  3. C
    Mustafa Kemal Paşa'nın bizzat arkadaşlarından Ali Fethi Bey'e verdiği telkin ve talimatlar sonucunda kurulmaları
  4. D
    Şeyh Sait İsyanı sonrasında ilan edilen Takrir-i Sükun Kanunu'na dayanılarak hükümet kararıyla kapatılmaları
  5. E
    1946 yılında yapılan ilk çok partili seçimlerde Cumhuriyet Halk Fırkası'na karşı parlamentoda temsil hakkı kazanmaları

Cevap

Ekonomik model olarak devletçiliğe karşı bireysel girişimi ve liberalizmi savunmaları her iki partinin de programında yer alan ortak bir unsurdur.
Hem Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası hem de Serbest Cumhuriyet Fırkası, o dönemde Cumhuriyet Halk Fırkası tarafından yürütülen devletçi ekonomi politikasına alternatif olarak liberal bir ekonomik yaklaşımı benimsemişlerdir. Özel teşebbüsün desteklenmesi ve devlet müdahalesinin sınırlandırılması her iki partinin programında da temel birer ilke olarak yer alır.

Adım Adım Çözüm

1
Parti programlarının ekonomik bölümlerini analiz et.
TCF (1924) ve SCF (1930) programlarında 'liberalizm' ve 'bireysel mülkiyet' vurgusu görülür.
Her iki parti de CHP'nin merkeziyetçi ve devletçi ekonomik tutumuna karşı bir alternatif oluşturmayı amaçlamıştır.
2
Partilerin kuruluş ve kapanış nedenlerini karşılaştır.
TCF'nin kendiliğinden değil hükümet kararıyla, SCF'nin ise kurucusu tarafından feshedildiği tespit edilir.
Bu ayrım, partilerin son bulma süreçlerinin ortak olmadığını gösterir.
3
Seçenekleri bu bilgiler ışığında ele.
Sadece liberal ekonomi savunuculuğu her iki parti için de geçerlidir.
Diğer seçenekler ya sadece bir partiye özgüdür ya da tarihsel olarak farklı bir döneme (1946 sonrası) aittir.

Anahtar Kavram

TCF ve SCF'nin ortak özelliği: Ekonomik Liberalizm ve Tek Dereceli Seçim savunuculuğu

Daha Fazla Pratik

Her iki partinin de savunduğu 'Tek Dereceli Seçim' usulü ile CHP'nin o dönem uyguladığı 'Çift Dereceli Seçim' usulü arasındaki farkları inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla