Bir bakanlığın taşra teşkilatında uzman olarak görev yapan (U), idare hukuku mevzuatına göre yalnızca "Bakan" onayı ile tesis edilebilecek bir atama işlemine konu olmuş ve salt idari amiriyle yaşadığı şahsi husumet gerekçe gösterilerek başka bir ile atanmıştır. Atama işleminin kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren 45. günde yargı yoluna başvurmaya karar veren (U), aynı zamanda bu hukuka aykırı atama nedeniyle uğradığı taşınma masrafları ile diğer maddi kayıplarının da idarece karşılanmasını talep etmektedir.
İdari Yargılama Usulü Kanunu ve idare hukuku temel ilkeleri dikkate alındığında, bu olayla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi hukuken doğrudur?
- İşlem, yetkili makam yerine alt makamca yapıldığından yetki unsuru; kamu yararı amacı dışında şahsi saiklerle yapıldığından maksat unsuru yönünden sakattır; (U) iptal ve tam yargı davalarını birlikte açabilir.Cevap
- B(U)'nun atama işleminden doğan maddi zararlarını tazmin edebilmesi için, atama işleminin iptalini talep etmeden doğrudan ve yalnızca iptal davası açarak tazminat istemesi mümkündür.
- Cİdari işlemlere karşı idare mahkemelerinde genel dava açma süresi otuz gün olarak düzenlendiğinden, (U)'nun 45. günde açacağı iptal davası süre aşımı nedeniyle incelenmeksizin reddedilecektir.
- Dİşlemin şahsi bir anlaşmazlığa dayanılarak tesis edilmesi, işlemin sebep ve konu unsurları arasındaki illiyet bağını kopardığından, bu işlemde yetki gaspı durumu ortaya çıkmıştır.
- E(U)'nun atama işlemine karşı idari yargıda iptal davası açabilmesi için kişisel bir hakkının doğrudan ihlal edilmiş olması zorunludur; salt menfaat ihlali iptal davası için yeterli kabul edilmez.
Cevap
Doğru seçenek, işlemin yetki ve maksat unsurları yönünden sakat olduğunu ve (U)'nun iptal davası ile tazminat talepli tam yargı davasını birlikte açabileceğini ifade eden seçenektir.
İdari işlemin Bakan onayı yerine yetkisiz alt makamca yapılması işlemi yetki unsuru bakımından sakatlar (yetki tecavüzü). İşlemin idareye tanınan yetkinin amacı (kamu yararı) dışında şahsi bir husumet saikiyle tesis edilmesi ise maksat unsuru bakımından sakatlık (yetki saptırması) yaratır. Ayrıca, İdari Yargılama Usulü Kanunu'na göre idari işlem nedeniyle hakları ihlal edilenler, işlemin iptali ile birlikte uğradıkları zararın tazmini için iptal ve tam yargı davasını birlikte açma hakkına sahiptirler.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İdari İşlemin Unsurları, İptal ve Tam Yargı Davalarının Şartları