Soru

Zorluk: Ortaİklim Değişikliği ve Uluslararası Antlaşmalar

1992 yılında imzaya açılan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (BMI˙DC\cSBMİDÇS) ve bu sözleşmenin uygulama aracı olarak 1997 yılında kabul edilen Kyoto Protokolü, küresel iklim değişikliği ile mücadelede "ortak fakat farklılaştırılmış sorumluluklar" ilkesini temel almıştır. Bu çerçevede Kyoto Protokolü'nün emisyon azaltım yükümlülükleri açısından getirdiği temel yapısal düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Sadece Ek-I (Annex I) listesinde yer alan gelişmiş ülkeler için bağlayıcı ve sayısal emisyon azaltım hedefleri öngörmesiCevap
  2. B
    Ülkelerin kendi imkanlarına göre belirledikleri "Ulusal Katkı Beyanları" (NDC) sistemine dayalı esnek bir yapı kurması
  3. C
    Gelişmekte olan ülkelerin (Ek-I dışı), teknoloji transferi alabilmek için 2000 yılına kadar emisyonlarını dondurmalarını zorunlu kılması
  4. D
    1997 yılında kabul edilmesiyle birlikte, herhangi bir onay sürecine gerek kalmaksızın aynı yıl tüm dünyada yürürlüğe girmesi
  5. E
    Tüm taraf ülkelerin emisyonlarını 1990 yılı seviyesine çekmesini zorunlu kılan tek tip (homojen) bir rejim oluşturması

Cevap

Kyoto Protokolü, emisyon azaltımında sadece Ek-I (Annex I) listesinde yer alan gelişmiş ülkeler için bağlayıcı ve sayısal hedefler belirleyen "tepeden inme" bir yaklaşım benimsemiştir.
Kyoto Protokolü, BMİDÇS'nin Ek-I listesinde yer alan sanayileşmiş ülkelere, emisyonlarını belirli bir dönemde (2008-2012) 1990 yılı seviyesinin ortalama %5,2 altına çekme zorunluluğu getirmiştir. Bu, gelişmiş ülkeler için bağlayıcı bir yükümlülüktür.

Adım Adım Çözüm

1
Uluslararası iklim rejimindeki "farklılaştırılmış sorumluluk" ilkesini değerlendir.
Gelişmiş ülkelerin tarihsel sorumlulukları nedeniyle daha fazla yükümlülük alması gerektiği anlaşılır.
Kyoto Protokolü bu ilkeyi Ek-I ve Ek-I dışı ayrımıyla somutlaştırmıştır.
2
Kyoto Protokolü ile Paris Anlaşması arasındaki mekanizma farklarını karşılaştır.
Kyoto'nun bağlayıcı/sayısal (Ek-I için), Paris'in ise gönüllü/katkı beyanına (tüm ülkeler için) dayalı olduğu görülür.
Soruda sorulan Kyoto'nun temel yapısal özelliğini belirlemek için bu ayrım kritiktir.

Anahtar Kavram

Kyoto Protokolü'nün Ek-I ülkeleri için öngördüğü bağlayıcı emisyon azaltım yükümlülükleri

Daha Fazla Pratik

Türkiye'nin Kyoto Protokolü'ne 2009 yılında taraf olduğunu ve Ek-B listesinde yer almadığı için sayısal bir azaltım yükümlülüğü üstlenmediğini unutmayınız.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla