Soru

Zorluk: Orta1980 Sonrası Neoliberal Kentleşme Dinamikleri

Türkiye'de 19801980 sonrası benimsenen neoliberal ekonomi politikalarının kentleşme sürecine yansıması olarak, kentsel mekanın bir "sosyal kullanım değeri" olmaktan çıkıp "değişim değerine" (metalaşmaya) sahip bir yatırım aracına dönüşmesinde merkezi yönetimin üstlendiği en kritik kurumsal rol aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Toplu Konut İdaresi (TOKİ) aracılığıyla devletin kentsel rantın üretimi ve bölüşümünde bizzat bir piyasa aktörü haline gelmesiCevap
  2. B
    Konut kooperatifçiliğinin devlet tarafından tek konut sunum biçimi olarak yasal güvence altına alınması ve piyasanın dışlanması
  3. C
    Büyükşehir belediyelerinin tüm imar yetkilerinin merkezi idareye bağlı valiliklere devredilerek yerel yönetimin kentleşmeden çekilmesi
  4. D
    İmar aflarının gecekonduları sadece barınma amaçlı koruyan ve ticari metalaşmaya izin vermeyen bir yapıya büründürülmesi
  5. E
    Soylulaştırma (gantrifikasyon) projelerinin sadece tarihi binaları restore etmek amacıyla kar amacı gütmeden yürütülmesi

Cevap

Toplu Konut İdaresi (TOKİ) aracılığıyla devletin kentsel rantın üretimi ve bölüşümünde bizzat bir piyasa aktörü haline gelmesi
Neoliberal kentleşme dinamiklerinde devlet, sadece kentsel alanı düzenlemekle kalmaz; TOKİ gibi kurumlar aracılığıyla bizzat inşaat sektörünü canlandıran, kentsel rantı üreten ve bu rantın bölüşümünü organize eden bir piyasa aktörü (girişimci devlet) rolüne bürünür.

Adım Adım Çözüm

1
19801980 öncesi ve sonrası kentleşme politikalarını karşılaştırın.
19801980 öncesi sosyal konut ve gecekonduya müsamaha odaklı olan yapı, yerini sermaye birikimi ve rant odaklı politikalar bütününe bırakmıştır.
Neoliberalizmin temel amacı olan kentsel mekanın metalaşması sürecini anlamak için bu kıyas gereklidir.
2
Merkezi yönetimin kurumsal araçlarını analiz edin.
19841984 yılında kurulan TOKİ'nin, özellikle 20002000'li yıllarda yetkilerinin genişletilmesiyle kamu arazilerini piyasaya açan ve kentsel dönüşümü yöneten bir 'devlet şirketi' gibi çalıştığı görülür.
Kurumsal dönüşüm, neoliberal dinamiklerin en somut göstergesidir.

Anahtar Kavram

Kentsel Mekanın Metalaşması ve Devletin Girişimci Rolü
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla