Examkin

Soru

Zorluk: ZorKanunların Yapılması ve Cumhurbaşkanınca Yayımlanması

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) tarafından kabul edilen bir kanun metni, Cumhurbaşkanı tarafından bazı maddelerinin anayasaya aykırı olduğu veya kamu yararına uygun olmadığı gerekçesiyle tekrar görüşülmek üzere Meclise geri gönderilmiştir. Meclis, geri gönderilen bu metni üzerinde hiçbir değişiklik yapmadan, üye tamsayısının salt çoğunluğuna (301301 milletvekili) tekabül eden bir oyla kabul ederek tekrar Cumhurbaşkanlığına sunmuştur.

19821982 Anayasası hükümleri uyarınca, bu hukuki durumun sonucuna ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından aynen kabul edilen bu kanunu on beş gün içinde yayımlamak zorundadır; ancak kanunun anayasaya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesinde iptal davası açma hakkı saklıdır.Cevap
  2. B
    Meclis, geri gönderilen kanunu üye tamsayısının üçte iki çoğunluğuyla (400400 milletvekili) kabul etmediği sürece Cumhurbaşkanının bu metni ikinci kez geri gönderme yetkisi devam eder.
  3. C
    Meclis, geri gönderilen kanun metninde sadece teknik veya yazım hatalarına ilişkin düzeltmeler yaparsa, bu durum 'aynen kabul' sayılır ve Cumhurbaşkanının kanunu tekrar iade etme hakkı doğmaz.
  4. D
    Eğer geri gönderilen metin bir Bütçe Kanunu ise, Cumhurbaşkanının iade yetkisi bulunmadığından Meclisin herhangi bir oylama yapmasına gerek kalmadan kanun doğrudan yürürlüğe girer.
  5. E
    Cumhurbaşkanı, aynen kabul edilen kanunu yayımlamak zorunda olduğu için, bu kanun aleyhine Anayasa Mahkemesinde şekil veya esas bakımından iptal davası açma yetkisini kaybeder.

Cevap

Cumhurbaşkanı, aynen kabul edilen kanunu yayımlamak zorundadır ancak Anayasa Mahkemesinde iptal davası açma hakkını korur.
Cumhurbaşkanının kanunları geri gönderme yetkisi mutlak bir veto değildir. Meclis, üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (301301 milletvekili) aynı metni hiç değiştirmeden kabul ederse, Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlamakla yükümlüdür. Ancak bu zorunluluk, Cumhurbaşkanının yürütmenin başı olarak kanunun anayasaya aykırı olduğunu düşündüğü durumlarda yargı yoluna başvurma (Anayasa Mahkemesine iptal davası açma) hakkını elinden almaz.

Adım Adım Çözüm

1
Kanunların iade sürecini analiz etme
Cumhurbaşkanı, bütçe kanunları hariç tüm kanunları 1515 gün içinde gerekçe göstererek Meclise geri gönderebilir.
Anayasa'nın 8989. maddesi Cumhurbaşkanına yasama süreci üzerinde bir denetim yetkisi tanımıştır.
2
TBMM'nin geri gönderilen kanun üzerindeki yetkisini belirleme
TBMM, üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (301301) kanunu aynen kabul edebilir.
2017 değişikliği ile Cumhurbaşkanının veto yetkisi, Meclisin salt çoğunluğuyla aşılabilir hale getirilmiştir.
3
Aynen kabul sonrası süreci değerlendirme
Aynen kabul edilen kanun tekrar Cumhurbaşkanına gittiğinde, Cumhurbaşkanı yayımlamak zorundadır.
Anayasa'ya göre aynen kabul edilen metinler üzerinde Cumhurbaşkanının ikinci bir iade yetkisi yoktur.
4
Yargısal denetim hakkını kontrol etme
Yayımlanan kanuna karşı Cumhurbaşkanı AYM'ye iptal davası açabilir.
Yayımlama (şekli süreç) ile iptal davası (hukuki denetim) farklı yetki alanlarıdır.

Anahtar Kavram

Kanunların Aynen Kabulü ve Cumhurbaşkanının Yayın Zorunluluğu
Tahmini Süre:1m 45s
Bu soruyu puanla

Konular

Kanunların Yapılması ve Cumhurbaşkanınca Yayımlanması

Bu konudan daha fazla soru