Soru

Zorluk: Çok zorTam Yargı Davaları

55 Ekim 20252025 tarihinde bir kamu kurumuna ait kimyasal depolama tesisinde teknik bir aksaklık sonucu meydana gelen patlamada, çevreye yayılan atıklar komşu parseldeki seraya zarar vermiştir. Sera sahibi zararı 1010 Ekim 20252025 tarihinde öğrenmiş ve 2020 Kasım 20252025 tarihinde ilgili idareye yazılı başvuruda bulunarak tazminat talep etmiştir. İdare, 1515 Aralık 20252025 tarihinde başvuruyu "tesisin bakımının yapıldığı ancak patlamanın öngörülemez bir teknik metal yorgunluğundan kaynaklandığı" gerekçesiyle reddederek bu kararı aynı gün ilgiliye tebliğ etmiştir.

Bu olayla ilgili idarenin sorumluluk rejimi ve açılacak tam yargı davası süreci hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Olayda idarenin tehlike ilkesine dayalı kusursuz sorumluluğu mevcut olup, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 6060 günlük süre içinde, en geç 1313 Şubat 20262026 mesai bitimine kadar dava açılmalıdır.Cevap
  2. B
    Olay bir hizmet kusuru teşkil ettiğinden idari başvuru zorunlu değildir; bu nedenle zararın öğrenildiği tarihten itibaren doğrudan 6060 gün içinde yani 99 Aralık 20252025 tarihine kadar dava açılmalıydı.
  3. C
    İdarenin sorumluluğu sosyal risk ilkesine dayanmaktadır ve bu tür davalarda idari başvuru süresi zararın öğrenilmesinden itibaren 6060 gün ile sınırlı olduğu için başvuru süresinde yapılmamıştır.
  4. D
    İdare başvuruyu açıkça reddettiği için, zımni ret süresinin dolması beklenmeksizin tebliğden itibaren 3030 gün içinde yani 1414 Ocak 20262026 tarihine kadar dava açılması gerekir.
  5. E
    Sorumluluk kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesine dayanmakta olup, idarenin cevabı kısmi bir ret niteliği taşımadığı için 11 yıllık başvuru süresinin dolması beklenerek dava açılmalıdır.

Cevap

İdarenin tehlikeli bir işletme işletmesi nedeniyle kusursuz sorumluluğu (tehlike ilkesi) söz konusudur ve tebliğden itibaren başlayan 60 günlük yasal süre 1313 Şubat 20262026 tarihinde sona ermektedir.
Kimyasal tesis işletilmesi doğası gereği tehlikeli bir faaliyet olduğu için idarenin sorumluluğu tehlike ilkesine (kusursuz sorumluluk) dayanır. İdari eylem neticesinde oluşan zararda idareye başvuru zorunludur (2020 Kasım başvurusu uygundur). İdare başvuruyu 1515 Aralık'ta tebliğle reddettiği için bu tarihten itibaren 6060 gün içinde dava açılmalıdır. 1515 Aralık'tan itibaren 1616 (Aralık) + 3131 (Ocak) + 1313 (Şubat) = 6060 gün hesabı ile son gün 1313 Şubat 20262026 olur.

Adım Adım Çözüm

1
Olayın niteliğini ve sorumluluk rejimini belirle.
Kimyasal depolama tesisi gibi patlama riski taşıyan faaliyetler idarenin 'Tehlike İlkesi' uyarınca kusursuz sorumluluğunu doğurur.
Tehlikeli maddelerin veya tesislerin işletilmesi, idareye kusurundan bağımsız bir tazmin yükümlülüğü yükler.
2
Usuli süreci (İYUK Madde 13) kontrol et.
Zararı öğrenme (1010 Ekim) tarihinden itibaren 11 yıl içinde idareye başvuru yapılması zorunludur. Başvuru (2020 Kasım) süresindedir.
İdari eylemlerden (patlama) kaynaklanan zararlarda idari başvuru, dava şartıdır.
3
Dava açma süresini hesapla.
İdarenin ret kararı 1515 Aralık 20252025 tarihinde tebliğ edilmiştir. 6060 günlük dava süresi 1616 Aralık'ta başlar.
İdari başvurunun reddi üzerine genel dava açma süresi olan 60 gün işlemeye başlar.
4
Takvim hesaplamasını yap.
Aralık ayından 1616 gün, Ocak ayından 3131 gün geçtiğinde toplam 4747 gün olur. 6060 güne tamamlamak için Şubat ayından 1313 gün eklenir (1313 Şubat 20262026).
Süreler gün olarak belirlendiğinde takvim günleri tek tek hesaplanır.

Anahtar Kavram

Tam Yargı Davalarında Tehlike İlkesi ve İYUK 13. Madde Süreleri
Bu soruyu puanla