Ekim tarihinde bir kamu kurumuna ait kimyasal depolama tesisinde teknik bir aksaklık sonucu meydana gelen patlamada, çevreye yayılan atıklar komşu parseldeki seraya zarar vermiştir. Sera sahibi zararı Ekim tarihinde öğrenmiş ve Kasım tarihinde ilgili idareye yazılı başvuruda bulunarak tazminat talep etmiştir. İdare, Aralık tarihinde başvuruyu "tesisin bakımının yapıldığı ancak patlamanın öngörülemez bir teknik metal yorgunluğundan kaynaklandığı" gerekçesiyle reddederek bu kararı aynı gün ilgiliye tebliğ etmiştir.
Bu olayla ilgili idarenin sorumluluk rejimi ve açılacak tam yargı davası süreci hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Olayda idarenin tehlike ilkesine dayalı kusursuz sorumluluğu mevcut olup, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren günlük süre içinde, en geç Şubat mesai bitimine kadar dava açılmalıdır.Cevap
- BOlay bir hizmet kusuru teşkil ettiğinden idari başvuru zorunlu değildir; bu nedenle zararın öğrenildiği tarihten itibaren doğrudan gün içinde yani Aralık tarihine kadar dava açılmalıydı.
- Cİdarenin sorumluluğu sosyal risk ilkesine dayanmaktadır ve bu tür davalarda idari başvuru süresi zararın öğrenilmesinden itibaren gün ile sınırlı olduğu için başvuru süresinde yapılmamıştır.
- Dİdare başvuruyu açıkça reddettiği için, zımni ret süresinin dolması beklenmeksizin tebliğden itibaren gün içinde yani Ocak tarihine kadar dava açılması gerekir.
- ESorumluluk kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesine dayanmakta olup, idarenin cevabı kısmi bir ret niteliği taşımadığı için yıllık başvuru süresinin dolması beklenerek dava açılmalıdır.
Cevap
İdarenin tehlikeli bir işletme işletmesi nedeniyle kusursuz sorumluluğu (tehlike ilkesi) söz konusudur ve tebliğden itibaren başlayan 60 günlük yasal süre Şubat tarihinde sona ermektedir.
Kimyasal tesis işletilmesi doğası gereği tehlikeli bir faaliyet olduğu için idarenin sorumluluğu tehlike ilkesine (kusursuz sorumluluk) dayanır. İdari eylem neticesinde oluşan zararda idareye başvuru zorunludur ( Kasım başvurusu uygundur). İdare başvuruyu Aralık'ta tebliğle reddettiği için bu tarihten itibaren gün içinde dava açılmalıdır. Aralık'tan itibaren (Aralık) + (Ocak) + (Şubat) = gün hesabı ile son gün Şubat olur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Tam Yargı Davalarında Tehlike İlkesi ve İYUK 13. Madde Süreleri