Türk anayasa tarihinde 1961 Anayasası, kuvvetler ayrılığına dayanan ve temel hakları geniş güvencelere bağlayan bir belge olarak öne çıkar. Ancak bu anayasanın özgürlükçü felsefesinin devlet otoritesini zayıflattığı gerekçesiyle, siyasal istikrarsızlıkların yoğunlaştığı bir dönemde kapsamlı anayasa değişiklikleri yapılmıştır. Yürütme organını güçlendirmeyi ve yargısal denetimi belirli alanlarda daraltmayı hedefleyen bu müdahaleler, Türk siyasal hayatında yapısal dönüşümlere yol açmıştır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 1971-1973 anayasa değişiklikleriyle sistemde meydana gelen hukuki veya kurumsal gelişmelerden biridir?
- Bakanlar Kuruluna, TBMM tarafından çıkarılacak bir yetki kanununa dayanarak Kanun Hükmünde Kararname (KHK) çıkarma yetkisinin verilmesiCevap
- BTemel hak ve hürriyetlerin sınırlandırılmasında "genel sınırlama" sebeplerinin kaldırılarak yalnızca "özel sınırlama" sistemine geçilmesi
- CTemel hakların "özüne dokunulamayacağı" kuralının anayasaya yeni bir güvence olarak eklenerek bireyin devlet karşısında güçlendirilmesi
- DAnayasa Mahkemesinin kurularak, yasama işlemlerinin anayasaya uygunluğunun yargısal denetiminin ilk kez başlatılması
- EAskeri yargının sivil alana müdahalesini önlemek amacıyla, sivil kişilerin hiçbir koşulda askeri mahkemelerde yargılanamayacağı kuralının getirilmesi
Cevap
1971-1973 değişiklikleriyle sistemde meydana gelen yenilik, Bakanlar Kuruluna yasama organından alınacak yetki kanununa dayanarak Kanun Hükmünde Kararname çıkarma yetkisinin verilmesidir.
1961 Anayasası'nda yapılan 1971-1973 değişikliklerinin temel hedefi, yürütme organını yasama ve yargı karşısında daha güçlü ve hızlı eylem yapabilir hâle getirmekti. Bu amaca matuf olarak, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) çıkaracağı bir yetki kanununa dayanmak şartıyla Bakanlar Kuruluna 'Kanun Hükmünde Kararname' (KHK) çıkarma yetkisi ilk kez 1971 yılında Türk anayasa sistemine dâhil edilmiştir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
1971-1973 Anayasa Değişikliklerinin Yürütmeyi Güçlendirici Nitelikleri