Soru

Zorluk: Orta1971-1973 Anayasa Değişiklikleri

1961 Anayasası'nda 12 Mart Muhtırası'nı takip eden süreçte yapılan 19711971 ve 19731973 anayasa değişiklikleri, yürütme organını güçlendirmeyi ve devlet otoritesini tesis etmeyi amaçlayan bir "ara rejim" dönemi ürünüdür. Bu değişikliklerle özgürlüklerin alanı daraltılmış ve yeni denetim mekanizmaları getirilmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 197119731971-1973 anayasa değişiklikleri ile Türk hukuk sistemine dahil edilen veya düzenlenen unsurlardan biri değildir?

  1. A
    Bakanlar Kuruluna belirli konularda kanun hükmünde kararname (KHK) çıkarma yetkisinin verilmesi
  2. B
    Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin (AYİM) kurulması
  3. Anayasa Mahkemesinin yasama organının işlemlerini denetlemek üzere kurulmasıCevap
  4. D
    Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumunun (TRT) özerkliğinin kaldırılarak tarafsızlığının esas alınması
  5. E
    Devlet Güvenlik Mahkemelerinin (DGM) yargı sistemine dahil edilmesi

Cevap

Anayasa Mahkemesinin yasama organının işlemlerini denetlemek üzere kurulması seçeneği yanlıştır çünkü bu kurum 1961 Anayasası'nın başlangıç metniyle gelmiştir.
Anayasa Mahkemesinin kurulması ve yasama organını denetleme yetkisi alması, 1961 Anayasası'nın en temel ve kurucu özelliklerinden biridir. Bu durum 1971 veya 1973 değişiklikleriyle değil, 1961'de anayasanın bizzat kabulüyle gerçekleşmiştir. 1971'de ise mahkemenin yetkileri daraltılarak anayasa değişikliklerini sadece 'şekil' bakımından denetleyebileceği hükme bağlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
1961 Anayasası'nın kurucu kurumlarını belirleme
Anayasa Mahkemesi, Cumhuriyet Senatosu ve Milli Güvenlik Kurulu gibi kurumlar 1961'in asıl metniyle kurulmuştur.
1971-1973 değişikliklerini bu temel kurumlardan ayırt etmek gerekir.
2
1971-1973 değişikliklerinin temel amacını analiz etme
Bu dönemdeki değişiklikler; Bakanlar Kuruluna KHK yetkisi, AYİM ve DGM'nin kurulması, özerkliklerin (TRT ve Üniversite) sınırlanması gibi otorite odaklıdır.
Soruda istenen 'yeni dahil edilen' unsurları doğrulamak.

Anahtar Kavram

1971-1973 Anayasa Değişikliklerinin Muhtevası
Bu soruyu puanla