Soru

Zorluk: Kolay1982 Anayasası'nın Hazırlanması ve Kabulü

12 Eylül 1980 askeri müdahalesinden sonra hazırlanan 1982 Anayasası'nın 7 Kasım 1982 tarihinde yapılan halkoylaması (referandum) süreciyle ilgili en belirgin özellik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Anayasa metninin kabulü ile Milli Güvenlik Konseyi Başkanı'nın Cumhurbaşkanı seçilmesinin birleştirilmiş olmasıCevap
  2. B
    Anayasa taslağının sadece sivil kanat olan Temsilciler Meclisi tarafından hazırlanmış olması
  3. C
    Anayasanın kabulüyle birlikte yasama yetkisinin Cumhuriyet Senatosu ve Millet Meclisi arasında paylaştırılması
  4. D
    Seçmenlere anayasa metni dışında farklı hükümet sistemi modelleri arasında tercih yapma hakkı tanınması
  5. E
    Halkoylamasından önce siyasi partilerin televizyon ve radyoda serbestçe propaganda yapabilmesi

Cevap

1982 Anayasası'nın halkoylamasındaki en belirgin özellik, anayasa metninin kabulü ile Milli Güvenlik Konseyi Başkanı'nın (Kenan Evren) Cumhurbaşkanı seçilmesinin tek bir oy ile birleştirilmiş olmasıdır.
1982 Anayasası'nın geçici 1. maddesi uyarınca, halkoylamasında anayasanın kabul edilmesiyle birlikte Milli Güvenlik Konseyi Başkanı Kenan Evren de kendiliğinden Cumhurbaşkanı seçilmiş sayılmıştır. Bu 'iki kararın tek oyda birleştirilmesi' durumu, 1982 halkoylamasının en karakteristik ve tartışılan özelliğidir.

Adım Adım Çözüm

1
1982 Anayasası'nın kabul sürecini analiz etme
Anayasanın Milli Güvenlik Konseyi (MGK) ve Danışma Meclisi'nden oluşan Kurucu Meclis tarafından hazırlandığı saptanır.
Hazırlık aşamasındaki aktörleri belirlemek sürecin doğasını anlamayı sağlar.
2
Halkoylamasının (referandum) koşullarını inceleme
7 Kasım 1982 referandumunun 'birleşik oy' (package deal) usulüyle yapıldığı görülür.
Referandumun hukuki ve siyasi sonuçlarını ayırt etmek gerekir.
3
Seçeneklerdeki 1961 ve 1982 farklarını ayırt etme
Senato ve Temsilciler Meclisi gibi kavramların 1961'e ait olduğu, birleşik oy ve cumhurbaşkanlığı seçiminin ise 1982'ye özgü olduğu doğrulanır.
Çeldiricileri eleyerek doğru sonuca ulaşılır.

Anahtar Kavram

1982 Anayasası'nın kabulünde 'birleşik oy' sistemi ve cumhurbaşkanlığı makamının anayasa ile birlikte onaylanması.
Bu soruyu puanla