Soru

Zorluk: Çok zorAnayasa Değişikliği Süreci ve Referandum

19821982 Anayasası'nda öngörülen anayasa değişikliği süreci ve bu sürecin işleyişine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken yanlıştır?

  1. A
    Anayasa değişikliği tekliflerinin Genel Kurulda iki defa görüşülmesi zorunlu olup, ikinci görüşmeye ancak birinci görüşmenin tamamlanmasından itibaren 4848 saat geçtikten sonra başlanabilir.
  2. B
    Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından üye tamsayısının üçte iki çoğunluğuyla (400400 ve üzeri) kabul edilen bir anayasa değişikliğini, Meclise iade etmeksizin doğrudan halkoyuna sunma yetkisine sahiptir.
  3. Cumhurbaşkanı tarafından bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderilen bir anayasa değişikliği kanunu, Meclis tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (301301 milletvekili) aynen kabul edildiği takdirde, Cumhurbaşkanı tarafından yayımlanarak yürürlüğe girmesi zorunludur.Cevap
  4. D
    Halkoylamasına sunulan bir anayasa değişikliğinin kabul edilmiş sayılması için, halkoylamasına katılan geçerli oyların yarısından bir fazlasının 'evet' olması yeterlidir.
  5. E
    Meclis tarafından üye tamsayısının beşte üçü ile üçte ikisinden az bir çoğunlukla (360360-399399 arası) kabul edilen anayasa değişikliği kanunu, Cumhurbaşkanı tarafından doğrudan onaylanamaz.

Cevap

Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir anayasa değişikliğinin salt çoğunlukla (301301) aynen kabul edilerek yayımlanmasının zorunlu olduğunu belirten ifade yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü anayasa değişiklikleri için Anayasa'nın 175175. maddesi özel bir usul öngörmüştür. Cumhurbaşkanı tarafından iade edilen bir anayasa değişikliğinin Meclis tarafından tekrar kabul edilebilmesi için en az üye tamsayısının beşte üç çoğunluğu (360360 oy) gerekir. Ayrıca, olağan kanunlardan farklı olarak, Meclis bu çoğunluğu sağlasa bile Cumhurbaşkanının bu kanunu doğrudan onaylayıp yayımlama zorunluluğu yoktur; Cumhurbaşkanı her durumda değişikliği halkoyuna sunabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa değişikliği ile olağan kanun yapım süreçleri arasındaki temel farkı belirle.
Olağan kanunlar için Anayasa'nın 8989. maddesi, anayasa değişiklikleri için ise 175175. maddesi uygulanır.
Anayasa değişiklikleri, özel nitelikli çoğunluklar gerektiren farklı bir usule tabidir.
2
Cumhurbaşkanının geri gönderme (veto) yetkisi sonrası süreci analiz et.
Olağan kanunlarda üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) veto edilen metni aynen kabul etmek için yeterlidir. Ancak anayasa değişikliklerinde en az 360360 (3/53/5) oy şartı her aşamada geçerlidir.
Anayasa değişikliği metninin 'aynen kabul' edilebilmesi için de nitelikli çoğunluk aranır; salt çoğunluk anayasal metinler için hiçbir aşamada yeterli değildir.
3
Anayasa değişikliği sürecinde 'yayımlama zorunluluğu' kavramını değerlendir.
Olağan kanunların aksine, anayasa değişikliğinde Cumhurbaşkanı için hiçbir aşamada 'doğrudan yayımlama zorunluluğu' doğmaz; Cumhurbaşkanı en yüksek çoğunlukla gelen metni bile halkoyuna sunabilir.
Anayasa değişikliği süreci, nihai kararı halka bırakma seçeneğini Cumhurbaşkanına her zaman tanımıştır.

Anahtar Kavram

Anayasa Değişikliğinde Nitelikli Çoğunluk ve İade Süreci

İpuçları

1
Anayasa değişikliği süreçlerinde aranan asgari kabul sayısı ile olağan kanunlardaki veto override (iadeyi aşma) sayısını karşılaştırın.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ile Anayasa değişiklikleri arasındaki hiyerarşik ilişkiyi inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla