İdare hukukunda kolluk faaliyetleri, 'önleyici' nitelikteki idari kolluk ve 'bastırıcı' nitelikteki adli kolluk olarak ikiye ayrılmaktadır. Bu ayrım, hem görevli makamların belirlenmesinde hem de uyuşmazlıkların çözümünde hangi yargı kolunun yetkili olacağında belirleyicidir. Buna göre, idari kolluk ile adli kolluk ayrımı ve bu faaliyetlerin tabi olduğu hukuki rejim hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Kolluk faaliyetinin niteliğini belirlemede işlemin yapıldığı makamdan ziyade işlemin amacı (maddi kriter) esas alınır; kamu düzenini korumaya yönelik önleyici faaliyetler idari yargı denetimine, suçun işlenmesinden sonra delil toplamaya yönelik bastırıcı faaliyetler ise adli yargı denetimine tabidir.Cevap
- BVali ve kaymakamlar, mülki amir sıfatıyla genel idari kolluk makamı olmalarının yanı sıra, adli bir suçun işlenmesi durumunda Cumhuriyet savcılarının hiyerarşik amiri sıfatıyla soruşturma işlemlerine doğrudan müdahale etme yetkisine sahiptir.
- Cİdari kolluk personeli olan polis ve jandarma, suçun işlenmesinden önce yaptıkları önleyici işlemlerde adli yargı denetimine, suçun işlenmesinden sonra yaptıkları bastırıcı işlemlerde ise idari yargı denetimine tabidir.
- DBelediye kolluğu (zabıtası), mülki idare amirinin hiyerarşisi altında görev yapan ve gerektiğinde suç delillerini koruma altına alarak 'adli kolluk' fonksiyonu icra edebilen bir özel kolluk birimidir.
- Eİdari kolluk ile adli kolluk ayrımında sadece faaliyetin yürütüldüğü personelin bağlı olduğu teşkilat (organik kriter) esas alınır; bu nedenle Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesinde yürütülen tüm faaliyetler adli yargı denetimi dışındadır.
Cevap
Kolluk faaliyetinin niteliğini belirlemede işlemin amacı (maddi kriter) esas alınır; önleyici faaliyetler idari yargıya, bastırıcı faaliyetler ise adli yargıya tabidir.
Doğru olan seçenek, kolluk faaliyetlerinin ayrımında işlemin amacının (maddi kriter) esas alındığını belirtmektedir. İdari kolluk, kamu düzeninin bozulmasını önlemek için suç işlenmeden önce faaliyette bulunur ve bu işlemler idari işlem niteliğinde olduğu için idari yargıya tabidir. Adli kolluk ise bir suç işlendikten sonra delilleri tespit etmek ve suçluları yakalamak amacıyla hareket eder; bu faaliyetler yargı fonksiyonuyla ilgili kabul edildiğinden adli yargı denetimine tabidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İdari ve adli kolluk ayrımında maddi kriter (amaç) ve yargı kolu yetkisi.
Daha Fazla Pratik
Adli kolluk görevlilerinin suç soruşturması sırasındaki sorumlulukları ve CMK hükümlerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s