Soru

Zorluk: ZorPeter İlkesi

Bürokrasi kuramları içerisinde 'liyakat sisteminin paradoksu' olarak da adlandırılan ve Laurence J. Peter tarafından formüle edilen yaklaşıma göre; hiyerarşik bir organizasyonda yeterli görülen personelin sürekli bir üst basamağa terfi ettirilmesi, ancak yetersizlik gösterilen noktada bu sürecin durması sonucunda ortaya çıkan yapısal durum aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Organizasyonel makamların zamanla, bulundukları pozisyonun gerektirdiği yetkinliklere sahip olmayan 'yetersiz' personelle dolmasıCevap
  2. B
    Bir işin, tamamlanması için ayrılan sürenin tamamını kapsayacak şekilde genişleyerek personelin verimliliğini düşürmesi
  3. C
    Hizmet birimlerindeki personel sayısının, sunulan hizmetin hacminden bağımsız olarak memurların birbirleri için iş yaratması sonucu sürekli artması
  4. D
    En az yetkinliğe sahip çalışanların, operasyonel süreçlere zarar vermemeleri amacıyla bilinçli olarak sorumluluk gerektirmeyen üst yönetim kademelerine kaydırılması
  5. E
    Bürokratik hiyerarşi içerisinde kurallara mutlak bağlılığın birincil amaç haline gelerek uzmanlaşmış bir yetersizlik durumunun (trained incapacity) oluşması

Cevap

Hiyerarşik yapılarda liyakat esaslı terfi süreci, bireylerin kendi yetersizlik düzeylerine kadar yükselmelerine ve nihayetinde organizasyonun yetersiz personelle dolmasına neden olur.
Doğru yanıt olan seçenek, Peter İlkesi'nin temel önermesini tam olarak karşılamaktadır. Bu kurama göre hiyerarşik bir yapıda terfi mekanizması, bireyi başarılı olduğu alandan alıp (yeterlilik), henüz yetkinliğini kanıtlamadığı veya yetersiz kalacağı bir üst makama taşır. Süreç, bireyin başarısız olduğu 'yetersizlik düzeyinde' durduğu için, zamanla tüm kadrolar o işi en iyi yapanlar tarafından değil, o işi yapmakta zorlanan (yetersiz) kişilerce işgal edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Kavramsal ayrımı yapma
Soruda bahsedilen mekanizma, personelin başarısına (yeterliliğine) dayalı terfi sürecinin sonuçlarını incelemektedir.
Peter İlkesi'nin temel odak noktası, başarının terfi ile ödüllendirilmesinin hiyerarşik yapılardaki paradoksal sonucudur.
2
Terfi mantığını analiz etme
Bir çalışan mevcut görevinde başarılıysa (yeterli) terfi alır; eğer yeni görevinde de başarılıysa tekrar terfi alır. Ancak yeni görevinde başarısızsa (yetersiz) artık terfi alamaz ve o pozisyonda kalır.
Bu mantık, her çalışanın eninde sonunda 'yetersiz' kaldığı makamda çakılı kalacağı sonucunu doğurur.
3
Organizasyonel sonucu belirleme
Uzun vadede hiyerarşik organizasyondaki her makam, o işin gereklerini yerine getirmekte yetersiz olan bir çalışan tarafından doldurulmuş olur.
Bu, Peter İlkesi'nin organizasyonun bütününe dair ulaştığı nihai ve karamsar sonuçtur.

Anahtar Kavram

Peter İlkesi (Hiyerarşik Yetersizlik)

Daha Fazla Pratik

Peter İlkesi'nin bir sonucu olan 'İşler, henüz kendi yetersizlik düzeyine ulaşmamış çalışanlar tarafından yürütülür' önermesini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla