Soru

Zorluk: Zorİdari İşlemin Unsurları: Yetki

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu uyarınca, devlet memurluğundan çıkarma cezası verme yetkisi münhasıran "Yüksek Disiplin Kurulu"na tanınmıştır. Bir Bakanlık bünyesinde yürütülen bir soruşturma sonucunda, ilgili Bakan, kurulun toplanmasına gerek görmeksizin ve herhangi bir kurul kararı olmaksızın bizzat "olur" vererek bir memurun görevine son vermiştir. Bakan, bu işlemini hiyerarşik en üst amir sıfatıyla idarenin bütünlüğünü sağlama yetkisine dayandırmaktadır.

İdare hukuku ilkeleri çerçevesinde, tesis edilen bu işlemin "yetki" unsuru bakımından sakatlığı ve hukuki sonucu hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Hiyerarşik üst, kanunla münhasıran alt birime veya kurula verilmiş bir karar alma yetkisini onun yerine geçerek kullanamayacağı için bu durum "yetki tecavüzü" teşkil eder ve işlem iptal edilebilir niteliktedir.Cevap
  2. B
    Bakan ile kurul arasında hiyerarşik bir bağ bulunduğu ve Bakan kurumun en üst amiri olduğu için, bu yetki kullanımı "imza devri" kapsamında değerlendirilir ve işlem hukuka uygundur.
  3. C
    Bakan, kendisine ait olmayan ve başka bir birimin görev alanına giren bir yetkiyi kullandığı için bu durum "yetki gaspı"dır ve işlem hukuk aleminde "yokluk" yaptırımına tabidir.
  4. D
    Kanunla kurula verilen bir yetkinin Bakan tarafından kullanılması idarenin yargı yetkisine müdahalesi anlamına geldiğinden, bu durum "fonksiyon gaspı" teşkil eder ve işlem yok hükmündedir.
  5. E
    Bu durum bir "yetki devri" eksikliğidir; Kurul bu yetkiyi Bakana önceden usulüne uygun olarak devretmiş olsaydı işlem yetki unsuru bakımından sakatlanmayacaktı.

Cevap

Hiyerarşik üstün, kanunla alt makama veya kurula özgülenmiş bir yetkiyi bizzat kullanması "yetki tecavüzü"dür ve bu işlem idari yargıda iptal davasına konu edildiğinde iptal edilir.
İdare hukukunda yetki, anayasa ve kanunlarla hangi makama verilmişse o makam tarafından kullanılmalıdır. Hiyerarşik amir (Bakan), emri altındaki bir birimin (Kurul) kanunla kendisine tanınmış münhasır karar alma yetkisini bizzat kullanamaz. Bu kuralın ihlali, idari işlemin yetki unsurunu "yetki tecavüzü" (konu ve hiyerarşi yönünden) bakımından sakatlar ve işlemin idari yargıda iptaline yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Yetkinin yasal dayanağını analiz etme
Disiplin cezası verme yetkisinin kanunla münhasıran (sadece) Yüksek Disiplin Kurulu'na verildiği saptanır.
Yetki unsuru ancak kanunla düzenlenebilir (yetkinin kanuniliği).
2
Hiyerarşik amirin yetki sınırlarını belirleme
Bakanın hiyerarşik amir olmasına rağmen, kurulun yerine geçerek karar alamayacağı anlaşılır.
Hiyerarşi ilkesi üst makama denetleme yetkisi verir ancak alt makamın münhasır yetkisini bizzat kullanma yetkisi vermez.
3
Sakatlık türünü ve yaptırımı teşhis etme
Aynı idari yapı içindeki yetki aşımı olduğu için "yetki tecavüzü" teşhis edilir ve yaptırımın "iptal" olduğu belirlenir.
Yetki gaspı ve fonksiyon gaspı daha ağır sakatlıklardır ve yokluk doğurur; ancak idare içi hiyerarşik aşım iptal edilebilirlik doğurur.

Anahtar Kavram

Hiyerarşik üstün yerine geçme yasağı (Yetki Tecavüzü)

Daha Fazla Pratik

İdari işlemlerin yetki unsurunda 'zahiri memur' ve 'fiili memur' doktrinlerini inceleyerek yetki gaspının istisnalarını öğrenebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla