Examkin

Soru

Zorluk: Zorİklim Değişikliği ve Uluslararası Antlaşmalar

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (BMİDÇS) süreciyle başlayan küresel iklim rejimi; Kyoto Protokolü'nün katı kurallarından Paris Anlaşması'nın daha esnek yapısına doğru bir dönüşüm geçirmiştir. Bu süreçteki yapısal değişimler ve Türkiye'nin uluslararası antlaşmalar karşısındaki hukuki statüsü dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Türkiye, 2001 yılındaki Marakeş Uzlaşıları (26/CP.7 sayılı Karar) ile BMİDÇS'nin hem Ek-I hem de Ek-II listelerinden çıkarılarak, finansal yükümlülüğü bulunmayan 'Ek-dışı' ülkeler statüsüne geçirilmiştir.
  2. Kyoto Protokolü dönemindeki gelişmiş (Ek-I) ve gelişmekte olan (Ek-dışı) ülke ayrımına dayalı katı 'yukarıdan aşağıya' yaklaşım, Paris Anlaşması ile yerini tüm tarafların kendi kapasitelerine göre sunduğu 'Ulusal Katkı Beyanları' (NDC) sistemine bırakmıştır.Cevap
  3. C
    Paris Anlaşması 2015 yılında kabul edilmiş ve Kyoto Protokolü'nün aksine, yürürlüğe girmesi için herhangi bir emisyon eşiği aranmaksızın imzacı ülkelerin salt çoğunluğunun onayıyla 2016 yılında yürürlüğe girmiştir.
  4. D
    Türkiye, Kyoto Protokolü'ne 2005 yılında kurucu taraf olarak katılmış ve protokolün birinci yükümlülük döneminde 'Temiz Kalkınma Mekanizması'ndan (CDM) en çok fon alan ülkeler arasında yer almıştır.
  5. E
    Paris Anlaşması ile BMİDÇS'nin temel taşı olan 'Ortak Fakat Farklılaştırılmış Sorumluluklar' ilkesi tamamen terk edilmiş ve tüm ülkeler için mutlak, hukuksal olarak bağlayıcı emisyon azaltım hedefleri zorunlu kılınmıştır.

Cevap

Kyoto Protokolü'ndeki katı Ek-I ve Ek-dışı ayrımı, Paris Anlaşması ile yerini tüm ülkelerin katılımını esas alan Ulusal Katkı Beyanları (NDC) mekanizmasına bırakmıştır.
Kyoto Protokolü'ndeki katı 'Ek' sistemi, ülkeleri emisyon azaltım yükümlülüğü olanlar (Ek-I) ve olmayanlar (Ek-dışı) olarak ikiye bölmüştü. 2015 Paris Anlaşması bu ayrımı esneterek, gelişmiş veya gelişmekte olan ayrımı yapmaksızın her ülkenin kendi kapasitesi dahilinde emisyon azaltım hedefi belirlediği 'Ulusal Katkı Beyanları' (NDC) sistemine geçişi sağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Uluslararası iklim rejimindeki yapısal farkları analiz et.
Kyoto Protokolü 'yukarıdan aşağıya' (merkezi hedef belirleme) bir sistemken, Paris Anlaşması 'aşağıdan yukarıya' (ülkelerin kendi hedeflerini sunması) bir sistemdir.
Rejimin temel işleyiş mantığını anlamak için gereklidir.
2
Türkiye'nin antlaşmalardaki özel statüsünü değerlendir.
Türkiye, 2001 Marakeş kararıyla Ek-II'den (finansal yardım yükümlülüğü olan ülkeler) çıkarılmış ancak Ek-I (sanayileşmiş ülkeler) listesinde kalmıştır.
Türkiye'nin 'özel şartlarını' ve antlaşmalara geç taraf olma nedenini açıklar.
3
Paris Anlaşması'nın temel aracını (NDC) doğrula.
Paris Anlaşması ile her ülke kendi 'Ulusal Katkı Beyanı'nı (Nationally Determined Contribution) hazırlar.
Paris Anlaşması'nın en özgün ve birleştirici unsuru budur.

Anahtar Kavram

İklim Rejimi Dönüşümü ve NDC Mekanizması

Daha Fazla Pratik

Türkiye'nin 2021 yılında Paris Anlaşması'nı onaylaması ve '2053 Net Sıfır Emisyon' hedefini araştırmanız önerilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

İklim Değişikliği ve Uluslararası Antlaşmalar

Bu konudan daha fazla soru