İdare hukukunda "idarenin bütünlüğü" ilkesini gerçekleştirmek üzere öngörülen hiyerarşi ve idari vesayet denetimlerinin hukuksal rejimi ve kapsamı dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi idari vesayet denetimini hiyerarşi denetiminden ayıran temel farklardan biridir?
- İdari vesayet makamının, denetlediği yerinden yönetim kuruluşunun kararlarını kural olarak değiştirerek onama (tadil) yetkisinin bulunmaması; hiyerarşik üstün ise bu yetkiye sahip olmasıCevap
- BHiyerarşi denetiminin yalnızca hukuka uygunlukla sınırlı olması; idari vesayet denetiminin ise hem hukuka uygunluk hem de yerindelik denetimini kapsaması
- Cİdari vesayet yetkisinin teşkilat yapısının doğal bir sonucu olarak genel nitelikte olması; hiyerarşi yetkisinin ise mutlaka kanuni bir dayanağa ihtiyaç duyması
- DHiyerarşi denetiminin farklı kamu tüzel kişileri arasındaki bağı sağlaması; idari vesayetin ise aynı kamu tüzel kişiliği içerisindeki birimleri denetlemesi
- EHiyerarşik üstün astın işlemini iptal etme yetkisinin bulunmaması; idari vesayet makamının ise denetlediği işlemi her zaman kendiliğinden iptal edebilmesi
Cevap
İdari vesayet makamının, denetlediği yerinden yönetim kuruluşunun kararlarını kural olarak değiştirerek onama (tadil) yetkisinin bulunmaması; hiyerarşik üstün ise bu yetkiye sahip olması.
Hiyerarşi denetimi, üstün ast üzerinde sahip olduğu geniş bir denetim yetkisidir ve bu yetki kapsamında üst, astın işlemini değiştirebilir (tadil) veya onun yerine geçerek işlem yapabilir (ikame). Buna karşın idari vesayet, yerinden yönetim kuruluşlarının özerkliğini korumak adına sınırlı ve istisnai bir yetkidir. Vesayet makamı kural olarak yerinden yönetim kuruluşunun iradesinin yerine kendi iradesini koyamaz; işlemi ya aynen onaylar ya da hukuka aykırı bularak iptal eder, işlemi değiştirerek onaylama yetkisi bulunmaz.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İdari Vesayet ve Hiyerarşi Ayrımı (Tadil ve İkame Yetkisi)