Soru

Zorluk: Ortaİdarenin Bütünlüğü İlkesi (Hiyerarşi ve İdari Vesayet)

Türk idare hukukunda idarenin bütünlüğü ilkesini sağlamaya yönelik temel hukuk araçlarından biri olan idari vesayet denetimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. İdari vesayet yetkisi, hiyerarşi yetkisinden farklı olarak genel bir yetki olmayıp ancak kanunun açıkça öngördüğü durumlarda kullanılabilen istisnai bir yetkidir.Cevap
  2. B
    Vesayet makamı, denetlediği kamu tüzel kişisinin işlemlerini hukuka aykırı bulması durumunda, hiyerarşik üst gibi bu işlemleri doğrudan doğruya değiştirerek (tadil ederek) onaylayabilir.
  3. C
    İdari vesayet makamı, denetlediği kuruluşun yerine geçerek onun adına yeni bir idari işlem tesis etme (ikame) yetkisine sahiptir.
  4. D
    İdari vesayet denetimi, yalnızca aynı kamu tüzel kişiliği içerisinde yer alan üst makamların alt makamlar üzerindeki denetimini ifade eder.
  5. E
    Vesayet makamı, yerinden yönetim kuruluşlarının işlemleri üzerinde kural olarak hem hukukilik hem de yerindelik denetimi yapma yetkisine sahiptir.

Cevap

İdari vesayet yetkisinin hiyerarşiden farklı olarak genel değil, kanunla öngörülen istisnai bir yetki olduğunu belirten ifade doğrudur.
Doğru ifade, idari vesayet yetkisinin hiyerarşiden farklı olarak asli/genel bir yetki olmadığını, aksine kanunla düzenlenmesi gereken istisnai bir yetki olduğunu vurgular. Türk idari teşkilatında hiyerarşi, bir kurumun iç işleyişinde kendiliğinden varken; idari vesayet ancak kanun koyucunun idarenin bütünlüğünü sağlamak adına merkezi idareye veya başka bir kuruluşa açıkça yetki vermesiyle doğar.

Adım Adım Çözüm

1
İdarenin bütünlüğü araçlarını (hiyerarşi ve idari vesayet) tanımla.
Hiyerarşi aynı tüzel kişilik içinde, idari vesayet farklı tüzel kişilikler arasındadır.
Denetimin türünü belirlemek için tarafların tüzel kişilik durumuna bakılmalıdır.
2
İdari vesayetin anayasal ve kanuni dayanağını analiz et.
İdari vesayet, kanunun açıkça yetki verdiği durumlarla sınırlı, istisnai bir yetkidir (Anayasa m. 127).
Yerinden yönetim kuruluşlarının özerkliğini korumak adına denetimin sınırlandırılması gerekir.
3
Vesayet denetiminin kapsamını (hukukilik/yerindelik) ve yetki türlerini (ikame/tadil) değerlendir.
Vesayet makamı kural olarak yerindelik denetimi yapamaz, işlemi değiştiremez veya yerine geçip işlem yapamaz.
Vesayet, hiyerarşi gibi 'yönetme' değil, 'denetleme' yetkisidir.

Anahtar Kavram

İdari Vesayetin İstisnailiği ve Kanuniliği
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla