Soru

Zorluk: OrtaAnayasa Değişikliği Süreci ve Referandum

19821982 Anayasası’na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla (360360 oy) kabul edilerek Cumhurbaşkanına gönderilen bir anayasa değişikliği kanunu, Cumhurbaşkanı tarafından bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderilmiştir. Meclis, geri gönderilen bu kanunu ikinci görüşmede **üye tamsayısının üçte iki çoğunluğuyla (400400 oy)** aynen kabul etmiştir.

Bu durumda Cumhurbaşkanının söz konusu kanun üzerindeki yetkileriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Cumhurbaşkanı kanunu onaylayabilir veya halkoyuna sunabilir.Cevap
  2. B
    Meclis kanunu aynen kabul ettiği için Cumhurbaşkanı kanunu doğrudan onaylamak zorundadır.
  3. C
    Kanun ilk oylamada beşte üç çoğunlukla kabul edildiği için her durumda zorunlu halkoyuna sunulmalıdır.
  4. D
    Cumhurbaşkanı kanunu halkoyuna sunarsa, kanunun kabulü için halkoylamasında en az üçte iki çoğunluk gerekir.
  5. E
    Cumhurbaşkanı kanunu onaylamazsa, kanun Meclis tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğuyla referanduma götürülür.

Cevap

Cumhurbaşkanı kanunu onaylayabilir veya halkoyuna sunabilir.
Doğru cevap olan ifade, 19821982 Anayasası'nın 175175. maddesine tam uyumludur. Meclis, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir anayasa değişikliği kanununu üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu (400400 ve üzeri) ile aynen kabul ederse, Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlayarak (onaylayarak) yürürlüğe koyabilir veya kendi takdiriyle halkoyuna sunabilir. Bu durumda referandum zorunlu değil, Cumhurbaşkanının isteğine bağlıdır (ihtiyari referandum).

Adım Adım Çözüm

1
Meclis'in nihai karar yeter sayısını tespit etme
Meclis ikinci görüşmede kanunu 400400 oy (üçte iki çoğunluk) ile kabul etmiştir.
Anayasa değişikliği sürecinde Cumhurbaşkanının yetkilerini belirleyen temel kriter, Meclis'in ulaştığı nihai oy sayısıdır.
2
Eşik değerlere göre Cumhurbaşkanının yetkilerini analiz etme
Meclis 400400 ve üzeri oyla kabul ettiğinde, Cumhurbaşkanı kanunu onaylayabilir, geri gönderebilir veya ihtiyari (isteğe bağlı) olarak halkoyuna sunabilir.
Anayasa'nın 175175. maddesi, 2/3 çoğunluğa ulaşan değişikliklerde Cumhurbaşkanına takdir yetkisi tanımaktadır.
3
Geri gönderilen kanunun aynen kabulü kuralını uygulama
Meclis kanunu 'aynen kabul' ettiği için Cumhurbaşkanı kanunu tekrar geri gönderemez; ya onaylamalı ya da halkoyuna sunmalıdır.
Aynen kabul durumunda veto yetkisi tükenir ancak referandum yetkisi korunur.

Anahtar Kavram

Anayasa Değişikliklerinde Cumhurbaşkanının Onay ve Referandum Yetkisi

İpuçları

1
Anayasa değişikliklerinde Cumhurbaşkanının yetkileri, kanunun kabul edildiği oy sayısına (360360 veya 400400 eşiği) göre değişir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla