Examkin

Soru

Zorluk: ZorMilletvekilliğinin Düşmesi ve İptali

1982 Anayasası'na göre milletvekilliğinin düşmesi süreçleri, usulleri ve bu süreçlere karşı öngörülen yargısal denetim yolları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Milletvekilinin kasten işlediği bir suçtan dolayı kesin hüküm giymesi halinde üyeliği mahkeme kararının Genel Kurula bildirilmesiyle düşer; ilgili milletvekili bu bildirime karşı kararın iptali istemiyle 7 gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurabilir.
  2. B
    Hakkında ceza soruşturması başlatılan bir milletvekilinin yasama dokunulmazlığının TBMM Genel Kurulu kararıyla kaldırılması, aynı zamanda milletvekilliği sıfatının da kendiliğinden sona ermesine yol açan kesin bir işlemdir.
  3. Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanan milletvekilinin üyeliği kendiliğinden sona ererken; meclis çalışmalarına bir ay içinde özürsüz veya izinsiz olarak toplam beş birleşim günü katılmayan milletvekilinin üyeliğinin düşmesi için Genel Kurulda üye tamsayısının salt çoğunluğunun kararı aranır.Cevap
  4. D
    Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin kuvvetler ayrılığı ilkesi gereğince, bir milletvekilinin bakan olarak görev yapabilmesi için öncelikle partisinden istifa etmesi ve bu istifanın TBMM Genel Kurulunda onaylanarak üyeliğinin düşürülmesi zorunludur.
  5. E
    İstifa, üyelikle bağdaşmayan görevi sürdürme ve kısıtlanma hallerinin tamamında milletvekilliğinin düşmesine TBMM Genel Kurulunca karar verilir ve bu kararların iptali için 15 gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurulmalıdır.

Cevap

Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanan milletvekilinin üyeliğinin kendiliğinden sona ermesi ve devamsızlık nedeniyle düşme kararı için üye tamsayısının salt çoğunluğunun aranması.
Doğru ifadede, 2017 değişikliği ile getirilen bakan atanan milletvekilinin üyeliğinin meclis işlemine gerek kalmaksızın anında sona ereceği kuralı ile devamsızlık nedeniyle düşmede aranan özel karar yeter sayısı (üye tamsayısının salt çoğunluğu) eksiksiz ve hatasız bir şekilde ifade edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
TBMM Genel Kurul kararıyla düşen haller ile bildirimle düşen hallerin ayrımını yap.
İstifa, devamsızlık ve bağdaşmazlık TBMM kararıyla düşer. Kesin hüküm giyme ve kısıtlanma ise bildirimle (Meclis kararı olmaksızın) düşer.
Yargısal denetim (AYM'ye iptal başvurusu) sadece Meclis kararıyla gerçekleşen düşme işlemleri için mümkündür.
2
Düşme prosedürlerine karşı öngörülen Anayasa Mahkemesi itiraz sürelerini incele.
Meclis kararıyla düşme işlemlerinde ilgili milletvekili veya diğer bir milletvekili kararın alındığı tarihten itibaren 7 gün içinde AYM'ye iptal davası açabilir. AYM bu istemi 15 gün içinde karara bağlar.
Seçeneklerde başvuru süresi (7 gün) ile karar süresi (15 gün) sıkça karıştırılır.
3
Devamsızlık ve yürütme organında görev alma (bakan atanma) durumlarındaki usulleri değerlendir.
Bakan atananların milletvekilliği anında düşer (2017 değişikliği). Devamsızlık nedeniyle düşmede ise anayasal şart 'üye tamsayısının salt çoğunluğu' (301 oy) kararıdır.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminin yürütme ve yasama arasındaki sert ayrılık kuralı, atama anında üyeliği sonlandırır.
4
Dokunulmazlığın kaldırılması durumunu analiz et.
Dokunulmazlığın kaldırılması, milletvekilinin yargılanabilmesi önündeki engeli kaldırır ancak milletvekilliğini sona erdirmez.
Yargılama süreci devam ederken kişi meclis faaliyetlerine katılmaya devam eder.

Anahtar Kavram

Milletvekilliğinin Sona Erme Usulleri, Oylama Yeter Sayıları ve Yargısal Denetimi
Bu soruyu puanla

Konular

Milletvekilliğinin Düşmesi ve İptali

Bu konudan daha fazla soru