Toplumsal değişmeyi açıklayan kuramlardan biri olan döngüsel yaklaşım; tarihin doğrusal bir çizgide ilerlediği fikrini reddederek toplumların belirli aşamalardan geçtiği ve bu sürecin bir çevrim şeklinde kendini tekrarladığı varsayımına dayanır.
Soru: Bu kuramsal çerçeveden hareketle, aşağıdaki ifadelerden hangisi toplumsal değişimin döngüsel doğasına vurgu yapan kuramsal yaklaşımların temel iddialarıyla bağdaşmaz?
- AKültürel zihniyetler, maddi ve manevi değerler arasındaki dengeyi yitirdiklerinde kaçınılmaz olarak zıt kutuptaki değerler sistemine doğru bir salınım gerçekleştirirler.
- Toplumlar, basit ve homojen bir yapıdan başlayarak sürekli olarak daha karmaşık, heterojen ve gelişmiş bir forma doğru tek yönlü bir gelişim izlerler.Cevap
- CBir devletin ömrü, göçebe yaşamın sağladığı güçlü dayanışma duygusunun (asabiyet) yerleşik hayatın konforuyla zayıflaması sonucu tamamlanan belirli bir çevrimden ibarettir.
- DMedeniyetlerin yükselişi ve devamlılığı, çevrelerinden gelen tarihsel zorluklara karşı toplumun ortaklaşa ürettiği yaratıcı cevapların niteliğine bağlıdır.
- EHer medeniyet, kendine has bir yaşam enerjisine sahip olup biyolojik bir varlık gibi çocukluktan yaşlılığa uzanan evreleri tamamlayarak kaçınılmaz bir çöküşe geçer.
Cevap
Toplumların basit yapılardan karmaşık ve gelişmiş formlara doğru tek yönlü bir gelişim izlediğini savunan ifade, döngüsel yaklaşım ile değil, doğrusal (evrimci) değişme yaklaşımı ile ilgilidir.
Toplumların basit ve homojen yapılardan karmaşık ve heterojen yapılara doğru tek yönlü bir ilerleme kaydettiğini savunan görüş, Spencer ve Durkheim gibi düşünürlerin temsil ettiği Evrimci (Doğrusal) kurama aittir. Döngüsel kuramlar ise tarihin bir ilerleme çizgisi izlemediğini, toplumların doğuş-gelişme-ölüm döngüsünü sürekli tekrarladığını iddia eder.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Döngüsel kuramlar tarihin tekerrürden ibaret olduğunu savunurken, evrimci kuramlar tarihin sürekli bir ilerleme (progres) içinde olduğunu savunur.
Tahmini Süre:1m 15s