Soru

Zorluk: ZorOrta Malları

Bir belediye, mülkiyetinde bulunan ve imar planında 'meydan' olarak ayrılan, ancak henüz üzerinde çevre düzenlemesi yapılmadığı için fiilen boş duran bir taşınmazı, aldığı bir kredi borcuna karşılık banka lehine ipotek etmiştir. Borcun vadesinde ödenmemesi üzerine banka, taşınmazın paraya çevrilmesi amacıyla icra takibi başlatmıştır.

Bu uyuşmazlıkla ilgili olarak orta mallarının hukuki rejimi çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Meydanlar orta malı niteliğinde olduğundan, bu mallar üzerinde özel hukuk hükümlerine göre rehin veya ipotek gibi sınırlı ayni haklar tesis edilemez; yapılan ipotek işlemi hukuken geçersizdir.Cevap
  2. B
    Taşınmaz henüz fiilen meydan olarak kullanılmadığı için idarenin özel malı statüsündedir ve üzerinde ipotek tesisi ile icra takibi yapılması hukuka uygundur.
  3. C
    Belediyelerin mülkiyetindeki tüm taşınmazlar kural olarak özel hukuk hükümlerine tabi olduğundan, imar planındaki niteliği ne olursa olsun ipotek tesisi geçerli kabul edilir.
  4. D
    Meydanlar 'hizmet malı' statüsünde kabul edildiğinden, belediyenin yürüttüğü kamu hizmetinin finansmanı amacıyla bu malların teminat gösterilmesi idarenin takdir yetkisi dahilindedir.
  5. E
    Orta mallarının haczedilemezliği mutlak bir kural olmayıp belediye meclisinin onayı ile yapılan ipotek işlemleri tapu siciline güven ilkesi gereğince geçerlilik kazanır.

Cevap

Meydanların orta malı statüsünde olması nedeniyle üzerlerinde ipotek tesis edilemeyeceği ve yapılan işlemin geçersiz olduğu seçenektir.
İdare hukukunda meydanlar, mülkiyeti kime ait olursa olsun kamunun doğrudan doğruya yararlanmasına tahsis edilmiş olan 'orta malları' kategorisinde yer alır. Kamu malları (hizmet malları, orta mallar ve sahipsiz mallar) kamu hukukuna tabi olup özel hukuk rejiminin dışındadır. Bu nedenle bu mallar üzerinde satış, ipotek, rehin gibi tasarrufi işlemler yapılamaz ve bu mallar haczedilemez. Taşınmazın henüz fiilen düzenlenmemiş olması, imar planındaki tahsisle gelen kamu malı niteliğini ve buna bağlı korumayı ortadan kaldırmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Taşınmazın hukuki niteliğini belirle.
İmar planında 'meydan' olarak ayrılan yerler, kamunun doğrudan yararlanmasına tahsis edildiği için 'orta malı' (kamu malı) statüsündedir.
Bir yerin kamu malı olması için tahsis işleminin (imar planı, idari karar veya kadimden beri kullanım) gerçekleşmiş olması yeterlidir.
2
Kamu mallarının (orta mallarının) hukuki rejimini uygula.
Bu mallar; devredilemez, haczedilemez, zamanaşımıyla kazanılamaz ve üzerlerinde ipotek gibi sınırlı ayni haklar tesis edilemez.
Kamu malı statüsü, malın özel hukuk işlemlerine konu olmasını engelleyen mutlak bir koruma sağlar.
3
Uyuşmazlıktaki işlemin sonucunu değerlendir.
Belediyenin yaptığı ipotek işlemi ve bankanın başlattığı icra takibi, kamu malı rejimine aykırı olduğu için hukuken geçersizdir.
Kamu düzenine ilişkin emredici yasaklara aykırı yapılan özel hukuk işlemleri kesin hükümsüzdür.

Anahtar Kavram

Orta mallarının dokunulmazlığı ve özel hukuk işlemlerine konu edilememesi

Daha Fazla Pratik

Orta mallarının 'tahsisin kaldırılması' (devletin hüküm ve tasarrufundan çıkarılması) süreci ile ilgili soruları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Bu soruyu puanla