Türkiye'de eğitim sisteminin, bireylerin ailelerinden devraldıkları 'verili statülerini' (ascribed status) kendi yetenek ve başarıları doğrultusunda 'kazanılmış statüye' (achieved status) dönüştürmelerine imkân tanıyan bir 'toplumsal asansör' görevi görmesi beklenir. Ancak merkezi sınav sonuçları ve akademik başarı oranları; ekonomik imkânları geniş ve kültürel sermayesi yüksek ailelerin çocuklarının bu süreçte daha avantajlı olduğunu, dolayısıyla eğitimin mevcut tabakalaşma yapısını meşrulaştırarak bir sonraki kuşağa aktardığını göstermektedir. Bu parçadaki eleştirel değerlendirme, eğitimin toplumsal hareketlilikteki rolüne ilişkin aşağıdaki kuramsal yaklaşımlardan hangisiyle ilişkilendirilebilir?
- AYapısal-işlevselci kuramın meritokrasi (liyakat) ilkesi
- Çatışmacı kuramın toplumsal yeniden üretim teziCevap
- CModernleşme kuramının rasyonel birey inşası hedefi
- DSembolik etkileşimciliğin okuldaki günlük rutinler analizi
- EDurkheimcı yaklaşımın toplumsal bütünleşme ve dayanışma işlevi
Cevap
Çatışmacı kuramın toplumsal yeniden üretim tezi
Metinde ifade edilen temel düşünce, eğitim sisteminin liyakat (yetenek ve çaba) yoluyla fırsat eşitliği sağladığı iddiasına bir eleştiri getirmektedir. Parça, aileden gelen ekonomik ve kültürel sermayenin başarıdaki belirleyiciliğine vurgu yaparak, eğitimin aslında mevcut sınıfsal eşitsizlikleri meşrulaştırdığını ve toplumsal tabakalaşmayı bir sonraki nesle aynen aktardığını savunmaktadır. Bu görüş, eğitim kurumlarını hakim sınıfların çıkarlarını koruyan bir yapı olarak nitelendiren Çatışmacı kuramın 'toplumsal yeniden üretim' teziyle (özellikle Pierre Bourdieu'nun çalışmalarıyla) birebir örtüşmektedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Toplumsal Yeniden Üretim (Social Reproduction)
Daha Fazla Pratik
Eğitim ve hareketlilik ilişkisini daha iyi anlamak için Pierre Bourdieu'nun 'kültürel sermaye' ve Ralph Turner'ın 'yarışmacı ve sponsorlu hareketlilik' modellerini karşılaştırınız.
Tahmini Süre:1m 30s