Osmanlı Devleti'nde padişahın mutlak yetkilerini kısıtlayan ilk belge olan Sened-i İttifak, anayasa hukuku doktrininde teknik anlamda bir 'anayasa' olarak değil, bir 'anayasal belge' olarak kabul edilir. Bu belgenin hazırlanış usulü ve içeriği dikkate alındığında, Sened-i İttifak'ın bir anayasa sayılmamasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
- Devletin temel kuruluşunu, organlarını ve vatandaşların temel haklarını düzenleyen sistematik, bütüncül ve üstün bir hukuk metni niteliği taşımamasıCevap
- BHazırlanış sürecinde taşradaki yerel güçlerin (Ayanlar) görüşlerinin hiçbir şekilde dikkate alınmamış olması
- CSadece Padişah II. Mahmud'un tek taraflı iradesini yansıtan bir ferman (lütuf belgesi) niteliğinde olması
- DAsli kurucu iktidar tarafından hazırlanmış, değiştirilemez hükümler içeren bir toplumsal sözleşme olması
- EBelgenin içeriğinin sadece askerî disiplin ve ordu düzenine dair hükümlerle sınırlandırılmış olması
Cevap
Sened-i İttifak'ın bir anayasa sayılmamasının temel nedeni, devletin temel kuruluşunu, organlarını ve vatandaşların temel haklarını düzenleyen sistematik, bütüncül ve üstün bir hukuk metni niteliği taşımamasıdır.
Sened-i İttifak, Türk anayasa tarihinde iktidarı sınırlayan ilk metin olması hasebiyle 'anayasal' niteliktedir. Ancak modern anlamda bir anayasa; devletin yasama, yürütme ve yargı organlarını belirleyen, bu organların birbirleriyle ilişkisini düzenleyen ve temel hakları güvence altına alan sistematik ve üstün bir metindir. Sened-i İttifak ise sadece Padişah ve Ayanlar arasındaki sınırlı bir uzlaşıyı (Misak) yansıttığı ve bu kapsama sahip olmadığı için sadece bir anayasal belge olarak kabul edilir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Anayasal Belge ve Anayasa Ayrımı
Alternatif Yöntem
Belgeyi Magna Carta Libertatum ile kıyaslayarak (sözleşme/misak benzerliği) anayasa kriterlerini test edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s