Examkin

Soru

Zorluk: ZorAnayasal Temeller ve Sorumluluğun Genel Özellikleri

1982 Anayasası'nın 125. maddesinde yer alan genel sorumluluk ilkesi ile 129. maddesinin 5. fıkrasında düzenlenen kamu görevlilerinin sorumluluğuna ilişkin hüküm birlikte değerlendirildiğinde; Türk idare hukuku rejiminde idarenin mali sorumluluğunun niteliğine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken isabetli bir tespittir?

  1. İdarenin sorumluluğu, zarara yol açan eylem kamu görevlisinin kişisel kusurundan kaynaklansa dahi, zarar gören kişi bakımından her zaman doğrudan ve asli bir sorumluluktur.Cevap
  2. B
    Kamu görevlisinin görevini yaparken ağır ve kasıtlı bir kişisel kusur işlemesi durumunda, zarar gören kişi Anayasa'daki güvenceden feragat ederek doğrudan ilgili görevliye adli yargıda tazminat davası açabilir.
  3. C
    İdarenin mali sorumluluğu, Borçlar Kanunu'ndaki 'adam çalıştıranın sorumluluğu' ilkesine dayandığı için özel hukuk hükümlerine tabi olan bir vekalet ilişkisi olarak nitelendirilir.
  4. D
    Anayasa m. 125'teki düzenleme genel bir ilke olduğundan, idarenin kusursuz sorumluluk hallerinde 'illiyet bağı' şartının aranmasına gerek olmaksızın sadece zararın varlığı tazminat için yeterlidir.
  5. E
    Anayasa m. 125'te yer alan 'İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür' hükmü, idarenin sorumluluğunun sadece subjektif hizmet kusuru ile sınırlı olduğunu emreder.

Cevap

İdarenin sorumluluğu, kamu görevlisinin kişisel kusuru olsa bile zarar gören kişi için doğrudan ve asli niteliktedir.
Türk hukukunda idarenin sorumluluğu, zarar gören şahıs bakımından 'asli' (doğrudan) bir karakter taşır. Anayasa m. 129/5 gereği, kamu görevlisinin yetkilerini kullanırken işlediği kusurlardan dolayı vatandaşlar memuru doğrudan dava edemezler; davayı yalnızca idareye karşı açabilirler. Bu düzenleme, idareyi zarar gören nezdinde tek ve doğrudan sorumlu kılar. Kamu görevlisinin kusurunun 'hizmet kusuru' veya 'kişisel kusur' olması bu doğrudan muhataplık kuralını değiştirmez.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa m. 125'in analiz edilmesi
İdarenin tüm eylem ve işlemlerinden doğan zararları tazmin etme yükümlülüğü olduğu saptandı.
Genel sorumluluk ilkesinin kapsamını belirlemek için gereklidir.
2
Anayasa m. 129/5'in analiz edilmesi
Kamu görevlisinin kusuru olsa dahi davanın memura değil, sadece idareye açılabileceği (asli/doğrudan muhataplık) saptandı.
Zarar görenin hukuki muhatabının kim olduğunu belirlemek için gereklidir.
3
Sorumluluk niteliğinin sentezlenmesi
İdarenin sorumluluğunun 'tali' (ikinci derece) değil, 'asli' (birinci derece) olduğu sonucuna varıldı.
Özel hukuktan farklı olarak idare hukukunda idarenin birincil muhatap olduğunu doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Asli ve Doğrudan Sorumluluk İlkesi (Anayasa m. 129/5)

Daha Fazla Pratik

İdarenin kamu görevlisine rücu etme şartlarını ve rücu davasının adli yargıda açıldığını incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Anayasal Temeller ve Sorumluluğun Genel Özellikleri

Bu konudan daha fazla soru